Dysfunkcja układu stomatologicznego, stawów skroniowo-żuchwowych

Komponenty kostne tego stawu to kość żuchwowa i kość skroniowa czaszki, posiada maziówkę oraz krążek stawowy dzielący (zbudowany z chrząstki włóknistej i ma kształt owalnej płytki) staw na piętro górne (zachodzi ruch ślizgu) i dolne (zachodzi ruch zawiasowy), okalany torebką stawową oraz strukturami mięśniowo/powięziowo/więzadłowymi.

Staw leży ku przodowi od ujścia przewodu słuchowego zewnętrznego i zewnętrznie osłonięty jest przez łuk jarzmowy. Prawidłowe działanie stawu jest podstawą fizjologii narządu żucia. Polega na wykonywaniu ruchów żuchwy:

  • wysuwania i cofania
  • opuszczania i podnoszenia
  • ruchów żucia (ruchy boczne)

Najistotniejszą strukturą stawu jest krążek stawowy i jego zachowanie w biomechanicznym ruchu, ściśle kontrolowaną przez aparat więzadłowy:

  • więzadło oboczne
  • torebkowe
  • skroniowo-żuchwowe
  • rylcowo-żuchwowe

Unerwienie pochodzi od nerwu uszno-skroniowego, nerwu żwaczowego będące gałęziami nerwu żuchwowego.

Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego

Zaburzenia są kształtowane przez wiele czynników które można podzielić na wrodzone i nabyte. Czynniki wpływające do kształtowania się wad wrodzonych to:

  • czynniki genetyczne
  • choroby matki w czasie ciąży (wirusy)
  • używki (nikotyna, alkohol, narkotyki, leki)
  • zaburzenia i choroby metaboliczne
  • niedobory w odżywianiu (witaminy, minerały)

Wady nabyte dzielą się na wywołane czynnikami wewnętrznymi:

  • niedobór wit. D3
  • chorobami zakaźnymi w wieku dziecięcym
  • ropne zapalenie ucha środkowego

Zewnętrznymi wywołane czynnikami fizjologicznymi:

  • oddychanie przez usta
  • zaburzona funkcja połykania
  • częściowych stereotypów np. gryzienia różnych przedmiotów, ssanie smoczka

Czynniki psychosomatyczne, czyli stan emocjonalny pacjenta i przenoszenie go na ciało w postaci zgrzytania zębami, obgryzania paznokci czy bruksizmu i bezdechem nocnym ma kluczowe znaczenie w diagnostyce pacjenta i późniejszym leczeniu.

Objawy zaburzeń stawu skroniowo-żuchwowego

Głównym objawem jest ból o charakterze stałym lub narastającym i są związane z zaburzeniem w obrębie mięśni, ścięgien, więzadeł, stawu, może wystąpić z obrzękiem, stanem zapalnym prowokowane ruchem lub występujące samoistnie. Tworząc liczne kompensacje i w związku z tym bóle w np. odc. szyjnym ale też zaburzenia wegetatywne. Wymiennie kilka z nich:

  • zaburzenia ruchy żuchwy
  • trudności podczas żucia/gryzienia twardego pożywienia
  • starcie zębów
  • krwawienie z dziąseł
  • klikanie lub trzaski w obrębie stawu
  • bolesne uciski stawu
  • bóle mięśni
  • „twarz kwadratowata” efekt przerostu mięśni
  • bóle ucha
  • szumy uszne
  • uczucie zatkania
  • zawroty głowy
  • bóle głowy o charakterze migrenopodobnym
  • bóle za gałką oczną
  • silne łzawienie oka
  • bóle zdrowych zębów
  • problemy z połykaniem

Badanie zaburzeń stawu skroniowo-żuchwowego

Badaniem zajmuję się lekarz stomatolog który stawia diagnozę co do problemu który występuje u pacjenta. Rehabilitacja stara się ten problem rozwiązać badając zaburzenie funkcji i odpowiednio do zaburzenia układając plan rehabilitacyjny.

W przypadku stawu SSŻ ważne jest zbadanie narządu ruchu okolicy głowy, tułowia i miednicy celem oceny czy zaburzenie ma charakter wstępujący czy zstępujący – nie wyobrażam sobie sytuacji żeby ten element pominąć w praktyce, ponieważ samo zaburzenie może mieć problem zlokalizowane zupełnie gdzie indziej niż objaw i konieczna jest ocena holistyczna.

Jeśli istnieje taka konieczność (skolioza) należy posiłkować się zdjęciem RTG, lub innymi koniecznymi badaniami.

Leczenie zaburzeń stawu skroniowo-żuchwowego

Po ustaleniu charakteru dysfunkcji należy zbudować plan terapii która może zakładać terapię SSŻ i odc. szyjny ale również korekcję wady postawy (skolioza, płaskostopie).

Rehabilitacja stomatologiczna w postaci terapii manualnej stawu, masażu głębokiego tkanek, relaksacji i ćwiczeń, powinna być uzupełniona leczeniem protetycznym (szyna okluzyjna), leczeniem chirurgicznym w razie konieczności.

Ogólny stres, często powoduje zaburzenia w obrębie stawu i może spowodować programowanie parafunkcji jak np. zgrzytanie zębów, można konsultować ten stan z psychologiem/psychiatrą lecz z doświadczenia mojego wynika że terapia cranio-sacralna z elementami somatoemocjonalnymi najlepiej rozwiązuje problem.

Treści z serwisu fizjoterapeutaradzi.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy użytkownikiem serwisu a jego lekarzem, fizjoterapeutą czy osteopatą. Serwis ma z założenia charakter informacyjno-edukacyjny co przyczynia się do poszerzenia świadomości
i wiedzy pacjenta, i pozwala dokonać wyboru, które sam, suwerennie podejmuję. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, zawartych w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z osobą specjalizująca się w danej dziedzinie. Administratorzy nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających
z wykorzystania informacji zawartych w serwisie, z pominięciem i nie przestrzeganiem procedur medycznych w tym badań (przedmiotowego/podmiotowego, diagnostyki, stworzenia planu
terapii itp.)

Tomasz Łukawski

Tomasz Łukawski

Założyciel Tomasz Łukawski osteopatia fizjoterapia masaż. Fizjoterapeuta po Uniwersytecie Jagielońskim Collegium Medicum, obecnie student Medycyny Osteopatycznej na Akademii Osteopatii. Posiada 11-letnie doświadczenie zawodowe, zdobywane w ciężkiej pracy w szpitalach (oddział hematologi, onkologii, pulmonologii, ortopedii i neurologii) oraz przychodni wielospecjalistycznej zajmującej się najbardziej skomplikowanymi przypadkami, różnych specjalizacji z całej Polski. W 2018 r podczas targów "Bliżej zdrowia - bliżej natury" wygłosił obszerny referat po tytułem: "Synteza metod fizjoterapeutycznych jako możliwość holistycznej diagnostyki/leczenia pacjenta". Uczestnik wielu kursów i konferencji naukowych, które poszerzyły horyzonty zawodowej pasji. W wolnych chwilach miłośnik literatury pięknej, sztuki, przyrody oraz jazzu i filmów z Jamesem Bondem.

Zobacz inne nasze wpisy