Dyskopatia kręgosłupa lędźwiowego

Dyskopatia kręgosłupa lędźwiowego

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Anatomia

Dysk międzykręgowy znajduje się pomiędzy dwoma kręgami. W odcinku lędźwiowym, ze względu na przenoszone obciążenie krążki międzykręgowe są grubsze niż w pozostałych odcinkach kręgosłupa.

Dysk składa się z dwóch części. Pierwsza, twarda i włóknista, nazywana pierścieniem włóknistym, składa się z włókien kolagenowych oraz elastycznych. Co bardzo istotne dla zrozumienia patologii dysku, w części tylnej jest znacznie cieńszy – stąd też częściej ulega tam uszkodzeniom. W centralnej części dysku znajduje się jądro miażdżyste. Składa się ono z włókien zawieszonych w żelowej, mukoproteinowej substancji. Funkcją jądra miażdżystego jest amortyzacja obciążeń oraz wstrządów powstających podczas codziennego funkcjonowania, czyli innymi słowy, właściwa dystrybucja ciśnień wzdłuż kolumny kręgosłupa, powstałych przy codziennych aktywnościach.

Patologia dysku międzykręgowego

Na samym początku warto podkreślić, iż dysk międzykręgowy nigdzie nie wypada! To, do czego odnosi się potoczne powiedzenie „wypadnięty dysk” ma zupełnie inne oblicze. W patologii dysku możemy mówić o czterech stadiach:

  • Protruzja – dochodzi do pęknięcia włókien pierścienia włóknistego, a w wyniku osłabionej struktury jądro miażdżyste przemieszcza się w stronę uszkodzenia
  • Prolapsja – inaczej wypuklina. Nie dochodzi jeszcze do przerwania pierścienia włóknistego, lecz występuje zmiany wychodzą poza pierwotny obrys dysku
  • Ekstruzja – dochodzi do przerwania ciągłości pierścienia włóknistego, a jądro miażdżyste uwypukla się poza obrys dysku międzykręgowego
  • Sekwestracja – uwypuklony fragment jądra miażdzystego odrywa się od krążka międzykręgowego

„Wypadnięcie dysku”, „osunięcie dysku” to zatem jedynie potoczne określenia występującego stanu.

Przyczyny dyskopatii

Problemy natury dyskowej dotykają ludzi niemal w każdym wieku, najczęściej zdarzają się jednak u osób około 40. roku życia. Jedną z ważniejszych przyczyn dyskopatii jest zaburzenie odżywienia dysku międzykręgowego. Jeżeli nie będzie otrzymywał on wystarczającej ilości substancji odżywczych, a także nie będą „odbierane” z jego obrębu produkty przemiany materii oraz płyn, stwarza to ryzyko powstania zastojów, co z kolei może przyczynić się do późniejszego powstania stanu zapalnego.

Na czynniki ryzyka powstania dyskopatii składają się:

  • Siedzący tryb życia
  • Brak aktywności fizycznej
  • Nieprawidłowa ergonomia pracy
  • Otyłość
  • Problemy natury trzewnej
  • Nieprawidłowa dieta, w szczególności spożywanie zbyt małej ilości płynów

Warto pamiętać, iż dolegliwości bólowe kręgosłupa są problemem globalnym, stąd analizie powinno zostać poddane wiele aspektów życia pacjenta.

Objawy dyskopatii kręgosłupa lędźwiowego

Aby odczarować dyskopatię, na starcie należy wspomnieć o pewnym fakcie. Asymptomatyczne (bezobjawowe) degeneracje dysku międzykręgowego występują u ok. 20% młodych dorosłych oraz <75% pacjentów starszych! Co to oznacza? Nie każda dyskopatia jest przyczyną problemów bólowych! Kolejnym, bardzo istotnym aspektem jest to, iż badania naukowe wykazały, że rozmiar przepukliny nie koreluje z dolegliwościami bólowymi!

Dzieje się tak z jednej, prostej przyczyny: to nie mechaniczny ucisk dysku na struktury nerwowe generuje objawy pacjenta. Za ich powstawanie odpowiada zaburzenie krążenia płynów w obrębie korzenia nerwowego, powstałe w wyniku stanu zapalnego. Stan zapalny pojawia się w wyniki kontaktu nerwu zatokowo-kręgowego z substancją jądra miażdzystego, co z kolei generuje obrzęk. To właśnie ten obrzęk powoduje zaburzenie krążenia płynów, a co za tym idzie, powstanie objawów.

Jak wyglądają zatem objawy bólowe, kiedy przyczyną rzeczywiście jest dykopatia?

  • Ból może rozpocząć się zarówno w wyniku urazu, jak i narastać w czasie
  • Ból nasila się szczególnie po długotrwałym bezruchu (ze względu na gromadzący się obrzęk)
  • Szczególnie silny jest rankiem, w ciągu dnia zmniejsza się, by znów nasilić się wieczorem)
  • W zaawansowanej fazie ból może wybudzać pacjenta w nocy
  • Po rozruszaniu zazwyczaj dolegliwości zmniejszają się
  • Ból może pojawiać się przy kaszlu, kichaniu bądź parciu
  • W początkowych fazach ból może przybierać charakter podobny do zablokowania stawów międzykręgowych (w przypadku podrażnienia nerwu zatokowo-kręgowego bez podrażnienia korzeni grzbietowych nerwów rdzeniowych)
  • Ból przyjmuje charakter rozlany, często rozchodzi się w kierunku bocznym w formie pasa
  • Wraz z bólem mogą być odczuwalne dolegliwości typu drętwienia, mrowienia
  • W zależności od poziomu dyskopatii ból może przybierać charakter promieniujący (obszary promieniowania zostaną omówione poniżej)

Dyskopatia Th12/L1:

  • Dolegliwości odczuwalne mogą być w górnym odcinku kręgosłupa lędźwiowego oraz promieniować do dolnej części podbrzusza

Dyskopatia L1/L2:

  • Dolegliwości odczuwalne mogą być w górnym odcinku kręgosłupa, promieniować mogą również do pachwiny
  • W przypadku podrażnienia nerwów skórnych pośladka górnych może dochodzić do pojawienia się bólu w górno-bocznej części pośladka

Dyskopatia L2/L3:

  • Dolegliwości odczuwalne mogą mogą być w środkowej części kręgosłupa lędźwiowego oraz rzutować do przednio-przyśrodkowej, górnej części uda
  • W przypadku podrażnienia nerwów skórnych pośladka górnych może dochodzić do pojawienia się bólu w górnej części pośladka

Dyskopatia L3/L4:

  • Dolegliwości odczuwalne mogą być nieco poniżej środkowej części kręgosłupa lędźwiowego oraz promieniować do wewnętrznej części uda
  • W przypadku podrażnienia nerwów skórnych pośladka górnych może dochodzić do pojawienia się bólu w górnej części pośladka

Dyskopatia L4/L5

  • Dolegliwości odczuwalne mogą być w dolnej części kręgosłupa oraz promieniować do przednio-bocznej części uda, stawu kolanowego, przyśrodkowej części podudzia oraz dużego palca stopy
  • Ból odczuwalny może być również głęboko w pośladku

Dyskopatia L5/S1

  • Dolegliwości odczuwalne mogą być w dolnej części kręgosłupa lędźwiowego oraz promieniować do bocznej części uda, przedniej części podudzia oraz grzbietu stopy
  • Ból odczuwalny może być również głęboko w pośladku

Należy pamiętać, iż opisane dolegliwości mogą występować pojedynczo bądź obejmować dolegliwości kilku segmentów. W takim wypadku objawy przyjmują znacznie bardziej rozległy charakter.

Diagnostyka dyskopatii kręgosłupa lędźwiowego

Po zebraniu dokładnego wywiadu terapeuta za pomocą badania funkcjonalnego może potwierdzić lub wykluczyć dyskową przyczynę dolegliwości. Szczególnie przydatne będą w tym wypadku testy kompresyjne, rozciągowe traktów nerwowych. Istotne będzie również badanie czucia, odruchów ścięgnistych oraz siły mięśniowej w celu uwidocznienia ewentualnych ubytków neurologicznych.

W przypadku, w którym terapeuta będzie chciał wykluczyć występowanie innych patologi bądź sprawdzić dokładny rozmiar degeneracji dysku, może zalecić pacjentowi wykonanie badania TK, MRI oraz konsultację z radiologiem.

Leczenie dyskopatii kręgosłupa lędźwiowego

Pocieszającym faktem jest to, iż w 2/3 przypadków w ciągu 3 miesięcy wypuklina ulega samoistnej regeneracji. Jak już wspomnieliśmy, to nie rozmiar wypukliny wpływa na pojawienie się dolegliwości bólowych, a zastój płynu w obrębie korzenia nerwowego, który generuje obrzęk. Celem terapeuty będzie więc odtworzenie takich warunków w ciele, które zmaksymalizują możliwość odpływu drenażu okolicy objętej stanem zapalnym. Szczególną rolę spełnia tu więc podejście polegające na usuwaniu napięć z okolic znajdujących się na drodze struktur odprowadzających płyny z okolic kręgosłupa lędźwiowego.

W leczeniu dolegliwości związanych z dyskopatią wykorzystuje się różne techniki oraz metody pracy, które dobiera się indywidualnie do każdego przypadku:

  • Manipulację powięzi
  • Terapię wisceralną
  • Terapię manualną
  • Pinopresurę
  • Akupunkturę oraz suche igłowanie
  • Terapię nerwowo-mięśniową
  • Techniki rozluźniania tkanek miękkich
  • Odpowiednie ćwiczenia ruchowe

Należy pamiętać, iż problem bólowy kręgosłupa lędźwiowego to suma pewnych niekorzystnych warunków, bardzo często wywodzących się z niewłaściwych codziennych nawyków. Dopiero zmiana stylu życia może przynieść trwałe i zadowalające efekty. Do najważniejszych elementów zmiany stylu życia należą:

  • Wprowadzenie aktywności fizycznej
  • Zmiana diety
  • Spożycie płynów na zalecanym poziomie
  • Dbałość o ergonomię pracy
  • Właściwa ilość snu

Leczenie operacyjne dyskopatii kręgosłupa lędźwiowego

Leczenie operacyjne jest ostatnią fazą w terapii dyskopatii. Podjąć się go należy wtedy, gdy:

  • terapia zachowawcza nie przyniesie skutku
  • występują znaczne ubytki neurologiczne

Decyzję o operacji należy dokładnie przemyśleć oraz wstrzymać się z nią jeśli leczenie zachowawcze przynosi efekty. W przypadku stwierdzenia konieczności wykonania zabiegu operacyjnego fizjoterapeuta może zalecić pacjentowi konsultację z neurochirurgiem.

Treści z serwisu fizjoterapeutaradzi.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy użytkownikiem serwisu a jego lekarzem, fizjoterapeutą czy osteopatą. Serwis ma z założenia charakter informacyjno-edukacyjny co przyczynia się do poszerzenia świadomości
i wiedzy pacjenta, i pozwala dokonać wyboru, które sam, suwerennie podejmuję. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, zawartych w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z osobą specjalizująca się w danej dziedzinie. Administratorzy nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających
z wykorzystania informacji zawartych w serwisie, z pominięciem i nie przestrzeganiem procedur medycznych w tym badań (przedmiotowego/podmiotowego, diagnostyki, stworzenia planu
terapii itp.)

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Sprawdź też...

ból niedokrwienny uda
Dolegliwości bólowe
Tomasz Łukawski

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych jest stanem, w którym przepływ krwi przez tętnice doprowadzające krew do nóg jest ograniczony. Najczęstszą przyczyną zwężenia tętnic jest miażdżyca.

Read More »
dyskopatia kręgosłupa piersiowego
Dolegliwości bólowe
Bartłomiej Biedroń

Dyskopatia kręgosłupa piersiowego

Kręgosłup piersiowy, w skrócie kręgosłup Th – pod względem biomechanicznym jest bardzo wyjątkowym odcinkiem. Zbudowany jest z 12 kręgów, które łączą się z 12 parami żeber i mostkiem, co powoduje ograniczenie jego ruchomości. Jednym z jego schorzeń może być dyskopatia.

Read More »
złamanie kości piętowej
Dolegliwości bólowe
David Nachman

Złamanie kości piętowej

Kość piętowa jest największą kością w stopie, a jej złamania statystycznie dotyczą aż 60 % złamań kości stępu. Kość ta przenosi na co dzień bardzo duże obciążenia, sporo więcej niż dwa pozostałe główne punkty podparcia stopy – I i V głowa kości śródstopia.

Read More »
ból klatki piersiowej a stres
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Ból klatki piersiowej a przewlekły stres

Ból w klatce piersiowej, odczucie guli w gardle, bóle napięciowe mięśni, czy ogólne zmęczenie organizmu to symptomy przewlekłego pobudzenia stresowego organizmu. Długo utrzymujące się objawy mogą wpłynąć na obniżenie samopoczucia, koncentracji, a także na problemy ze snem.

Read More »
palec trzaskający
Dolegliwości bólowe
David Nachman

Palec trzaskający

Dolegliwości wynikające z tej przypadłości nie będą dotyczyły młodych osób. Badania mówią, że najwięcej pacjentów z „palcem trzaskającym” będzie po 40. roku życia. Przypadłość ta pewnymi cechami przypomina opisaną już wcześniej chorobę Dupuytrena.

Read More »
złamanie kości śródręcza
Dolegliwości bólowe
David Nachman

Złamanie kości śródręcza

Kości śródręcza to najczęściej ulegające złamaniom kości w ręce. Około 90 % złamań tych kości w wyniku uderzeń dotyczy sportowców uprawiających sporty walki, z boksem na czele.

Read More »

Sprawdź też...

zapalenie okostnej
Dolegliwości bólowe
Dominik Tabor

Zespół przeciążeniowy przyśrodkowej części piszczeli – Shin splints

Zespół przeciążenia przyśrodkowej części piszczeli piszczeli (Medial tibial stress syndrome, shin splints; wśród sportowców często nazywane „zapaleniem okostnej”) to jedna z częstszych kontuzji przeciążeniowych. Dotyczy ona pojawiającego się stopniowo bólu piszczeli, lokalizującego się najczęściej w przyśrodkowej, najczęściej 1/3 dalszej części piszczeli.

Read More »
zablokowanie żeber
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Zablokowanie stawów żebrowo-kręgowych

Zablokowanie stawów żebrowo- kręgowych to częsta dysfunkcja rejonu kręgosłupa piersiowego. Ból między łopatkami lub pod, bądź w okolicy bocznej części kręgosłupa piersiowego może świadczyć o powstałym problemie połączenia żebrowo- kręgowego. Problem bólowy może być mylony z dyskopatią kręgosłupa piersiowego.

Read More »
chondromalacja rzepki
Dolegliwości bólowe
Bartłomiej Biedroń

Chondromalacja rzepki

Chondromalacja rzepki to choroba zwyrodnieniowa chrząstki rzepki, spowodowana jej rozmiękczaniem. Jej pluszowacenie prowadzi do pęknięć i wytwarzania się szczelin. W pierwszej kolejności dochodzi do uszkodzeń w głębokich warstwach chrząstki, które mogą być w początkowej fazie niezauważalne w badaniu obrazowym.

Read More »
złamanie trzonu kości ramiennej
Dolegliwości bólowe
Łukasz Birycki

Złamanie trzonu kości ramiennej

Złamanie trzonu kości ramiennej występuje w wyniku urazu bezpośredniego kończyny górnej, Oprócz unieruchomienia, integralną częścią leczenia jest fizjoterapia.

Read More »