Neuralgia nerwu trójdzielnego

Neuralgia nerwu trójdzielnego

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Nerw trójdzielny to V nerwem czaszkowym o charakterze czuciowo-ruchowym. Ma trzy gałęzie:

  • nerw oczny
  • nerw szczękowy
  • nerw żuchwowy

Włókna czuciowe trzech nerwów łączą się w zwoju trójdzielnym, zwanym inaczej troistym, półksiężycowatym, Gasseri. W pobliżu zwoju trójdzielnego położone są dwa nerwy zawierające włókna autonomiczne:

  • nerw skalisty większy
  • nerw skalisty głęboki

Oba nerwy, ze względu na bliskość zwoju troistego, są często uszkadzane przy manipulacjach w procesie leczenia chirurgicznego neuralgii trójdzielnej. Nerw trójdzielny unerwia czuciowo 90% powierzchni głowy. Pozostałe 10% przypada na nerwy:

  • językowo-gardłowy i błędny unerwiają gardło i część wewnętrzną małżowiny usznej
  • podpotyliczny (gałąź tylna I nerwu rdzeniowego szyjnego), unerwiający staw szczytowo-potyliczny
  • potyliczny większy (gałąź tylna II nerwu szyjnego), unerwiający skórę w okolicy potylicznej i ciemieniowej
  • potyliczny mniejszy (gałąź splotu szyjnego), unerwiający skórę okolicy podpotylicznej i skroniowej
  • uszny wielki (gałąź splotu szyjnego), unerwiający skórę w okolicy kąta żuchwy i małżowiny usznej

Neuralgia trójdzielna to poważnym problemem klinicznym ze względu na trudności diagnostyczne dokuczliwe objawy bólowe i ze względów epidemiologicznych. Każdego roku na 100 tys. populacji przypada 2–5 nowych pacjentów z neuralgią trójdzielną.

Kobiety chorują częściej niż mężczyźni, a skuteczność leczenia neuralgii trójdzielnej spada wraz z wiekiem, tak wiec problem wydaję się poważny. W grupie młodych ludzi narażonych na zachorowanie na neuralgię trójdzielną są pacjenci ze stwardnieniem rozsianym.

Sama częstość zachorowań w zakresie poszczególnych gałęzi: nerw oczny (V1) – blisko 4%, w zakresie nerwu podoczodołowego (V2) – od 17 do 35%, w zakresie nerwu żuchwowego (V3) – od 15 do 30%.

Występowanie neuralgii w zakresie dwóch gałęzi równocześnie ocenia się w przypadku V1 i V2 na 10%, a w przypadku V2 i V3 – na 20–32%. Wyróżnia się neuralgię klasyczną i neuralgię objawową, czyli neuropatię.

Objawy neuralgii nerwu trójdzielnego

Objawy bólowe zazwyczaj występują jednostronnie, ale czasami również obustronnie, co powinno zwrócić uwagę badającego. Obustronne objawy zwykle dotyczą neuralgii objawowej, czyli neuropatii (dzieje się tak m.in. u chorych ze stwardnieniem rozsianym).

Ból pojawia się częściej po stronie prawej, może mieć charakter napadowy i trwać przeważnie od kilku sekund do dwóch minut z częstotliwością klikudziesięciu w ciągu dnia lecz w nocy też mogą mieć miejsce.

Neuralgię cechuje zjawisko allodynii. Ból może się wzmagać podczas wiatru, mycia zębów czy żucia gumy, a w czasie napadu dochodzi do skurczu mięśni twarzy,łzawienia i uczucia kataru. Neuralgia trójdzielna jest podzielona na dwie postacie:

  • Neuralgie klasyczną
  • Neuralgię objawową(neuropatię [neuropatia oczna, żuchwowa, szczękowa])

Diagnostyka neuralgii nerwu trójdzielnego

Wywiad ma na celu zebranie informacji o lokalizacji i charakterze bólu, badanie przedmiotowe, które pozwala określić, czy występują objawy wskazujące na uszkodzenie nerwu trójdzielnego.

Jeżeli odnotowuje się objawy świadczące o uszkodzeniu tego nerwu albo jeżeli neuralgia jest obustronna, należy rozważyć neuralgię objawową. W diagnostyce wykonuje się MRI i/lub badanie elektrofizjologiczne blink reflex.

Zalecaną obecnie metodą rozpoznawania przyczyn neuralgii trójdzielnej, w tym konfliktu naczyniowo-nerwowego, jest badanie 3D CISS MRI. Zdaniem badaczy jest to rozwiązanie lepsze niż angio-MRI (Besta et al., 2016; Hingwala et al., 2011). Należy pamiętać że może to mieć związek z patologią układu stomatologicznego.

Różnicowanie neuralgii trójdzielnej obejmuje bóle głowy należące do grupy trójdzielno-autonomicznych:

  • klasterowy ból głowy
  • hemikrania napadowa
  • zespół SUNCT/SUNA – krótkotrwały jednostronny ból głowy przypominający neuralgię z towarzyszącym przekrwieniem spojówek i łzawieniem lub z towarzyszącymi autonomicznymi objawami w obrębie czaszki).

Różnicować należy także z neuralgiami nerwów:

  • potylicznych
  • nosowo-rzęskowych
  • językowo-gardłowych
  • pośrednich
  • krtaniowych górnych.

Nie można oczywiście pominąć chorób zębów, zespołu piekących ust, zespołu Tolosy i Hunta czy ośrodkowego bólu poudarowego twarzy.

Leczenie neuralgii nerwu trójdzielnego

Tak jak w większości chorób neurologicznych leczenie można podzielić na zachowawcze i chirurgiczne. W pierwszym etapie należy rozważyć leczenie karbamazepiną lub okskarbazepiną (baklofenem, lamotryginy np. przy SM).

W drugim etapie, w przypadku braku poprawy po leczeniu zachowawczym, należy zastosować jeden z wielu zabiegów przezskórnych lub – jeśli istnieją dowody na obecność konfliktu naczyniowo-nerwowego – zabieg. Wśród nich należy wymienić:

  • odbarczenie konfliktu naczyniowo-nerwowego
  • ucisk zwoju troistego balonem
  • przezskórną blokadę zwoju Gassera glicerolem
  • przecięcie włókien zazwojowych nerwu trójdzielnego falami radiowymi
  • stereotaktyczną radiochirurgię (Gorgulho i De Salles, 2006)
  • stymulację zwoju Gassera
  • traktotomię pasma rdzeniowego
  • termiczne uszkodzenie korzeni nerwu trójdzielnego

Rehabilitacja neuralgii nerwu trójdzielnego

Ciężko w publikacjach naukowych doszukać się ciekawych zaleceń odnośnie postępowania rehabilitacyjnego (osteopatycznego) jako alternatywa przed leczeniem farmakologicznym lub w korelacji z farmakologią. Oczywistym wydaję się współpraca z lekarzem neurologiem/neurochirugiem prowadzącym pacjenta, nie zawsze bowiem udaję się pomóc pacjentowi z uwagi na zaawansowany stan.

Sam proces rehabilitacyjny dzielę na zachowawczy (w trakcie trwania silnego bólu, przed lub po konsultacji lekarskiej) i pooperacyjny (w którym często ciężko osiągnąć zadowalające efekty zważywszy na fakt że mogą wystąpić znaczne uszkodzenia struktur neuralnych).

Na etapie zachowawczym, biorąc pod uwagę teorie patogenezy powstawania ognisk ektopowego pobudzenia na skutek połączenia włókien nerwowych Aβ z cienkimi włóknami przewodzącymi ból – Aδ i C, najczęściej zaczynam od rozluźniania miejsca ujścia nerwu. Poświęcam sporo czasu na pracę z układem stomatologicznym pacjenta, staram się wpłynąć na równowagę krążenia płynów, pracy powięziowej i technik czaszkowych.

Ważne jest monitorowanie reakcji pacjenta. Z doświadczenia napiszę że sporej ilości dotkniętym tą dysfunkcją można pomóc w ten sposób unikając operacji lub zmniejszając powikłania po interwencji chirurgicznej.

Treści z serwisu fizjoterapeutaradzi.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy użytkownikiem serwisu a jego lekarzem, fizjoterapeutą czy osteopatą. Serwis ma z założenia charakter informacyjno-edukacyjny co przyczynia się do poszerzenia świadomości
i wiedzy pacjenta, i pozwala dokonać wyboru, które sam, suwerennie podejmuję. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, zawartych w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z osobą specjalizująca się w danej dziedzinie. Administratorzy nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających
z wykorzystania informacji zawartych w serwisie, z pominięciem i nie przestrzeganiem procedur medycznych w tym badań (przedmiotowego/podmiotowego, diagnostyki, stworzenia planu
terapii itp.)

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Sprawdź też...

niedorozwój uda
Dolegliwości bólowe
Tomasz Łukawski

Wrodzony niedorozwój uda

Choroba jest związane ze szerokim spektrum niedoskonałości i zniekształceń kości udowej. Uszkodzenie komponentu kostnego może oznaczać zaburzenia integralności, stabilności i w konsekwencji ruchomości stawów biodrowych i kolanowych.

Read More »
złamanie żebra
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Złamanie żeber

Zdarzenie, w którym doszło do uderzenia fizycznego w żebra, w wyniku którego odczuwalne są dolegliwości w klatce piersiowej podczas oddychania, a także ruchów i ucisku, może świadczyć, że doszło do pęknięcia lub złamania żebra.

Read More »
dyskopatia kręgosłupa lędźwiowego
Dolegliwości bólowe
Dominik Tabor

Dyskopatia kręgosłupa lędźwiowego

Jedna z najczęstszych patologii, której przypisywane są bóle kręgosłupa oraz bóle korzeniowe. Można pokusić się o stwierdzenie, iż o dysku międzykręgowym słyszał każdy. Czy prawdziwe oblicze dyskopatii jest jednak tak straszne, jak się opisuje?

Read More »
przewlekły ból kości krzyżowej
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Przewlekły ból w obrębie kości krzyżowej

Stopniowo nasilające się dolegliwości w obrębie kości krzyżowej oraz pośladków mogą wynikać z nieprawidłowych napięć mięśniowo- powięziowych kończyn dolnych. Niedoleczone dysfunkcje kolana, stawu skokowego czy biodra, mają ogromny wpływ na odcinek krzyżowy kręgosłupa.

Read More »
złamanie wyrostka łokciowego
Dolegliwości bólowe
Dominik Tabor

Złamanie wyrostka łokciowego

Ze względu na powierzchowne położenie wyrostek łokciowy jest szczególnie narażony na złamania związane z uderzeniem lub upadkiem.

Read More »

Sprawdź też...

ból kości guzicznej
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Ból kości guzicznej

Ból kości guzicznej (ogonowej) występuje najczęściej po upadku na pośladek i kość krzyżową. Dolegliwości są charakterystyczne dla konsekwencji pourazowych tego rejonu.

Read More »
złamanie trzonu kości ramiennej
Dolegliwości bólowe
Łukasz Birycki

Złamanie trzonu kości ramiennej

Złamanie trzonu kości ramiennej występuje w wyniku urazu bezpośredniego kończyny górnej, Oprócz unieruchomienia, integralną częścią leczenia jest fizjoterapia.

Read More »
dyskopatia kręgosłupa lędźwiowego
Dolegliwości bólowe
Dominik Tabor

Dyskopatia kręgosłupa lędźwiowego

Jedna z najczęstszych patologii, której przypisywane są bóle kręgosłupa oraz bóle korzeniowe. Można pokusić się o stwierdzenie, iż o dysku międzykręgowym słyszał każdy. Czy prawdziwe oblicze dyskopatii jest jednak tak straszne, jak się opisuje?

Read More »
uszkodzenie chrząstki trójkątnej
Dolegliwości bólowe
Bartłomiej Biedroń

Uszkodzenie chrząstki trójkątnej

Uszkodzenie chrząstki trójkątnej (TFCC) jest uszkodzeniem trójkątnego kompleksu chrząstkowo – włóknistego znajdującego się pomiędzy kością łokciową, a kośćmi nadgarstka. Może spowodowane być nagłym urazem lub nagromadzeniem się mikrourazów kompresyjnych nadgarstka prowadzących do uszkodzenia.

Read More »