Manipulacja Powięzi - FM

Manipulacja Powięzi (FM) to jedna ze skuteczniejszych oraz prężniej rozwijających się metod manualnego leczenia różnorakich dolegliwości. Za jej pomocą można nie tylko z powodzeniem rozwiązywać problemy bólowe, ale również, dzięki podejściu FMID – (Fascial Manipulation for internal dysfunction; Manipulacja Powięzi w leczeniu dysfunkcji wewnętrznych) radzić sobie z wieloma dysfunkcjami narządów wewnętrznych.

Metoda FM jest zatem potężnym narzędziem, które terapeuta może wykorzystać w leczeniu pacjentów z szerokim spektrum dolegliwości. Jak powstała oraz na czym polega jej działanie?

Historia Manipulacji Powięzi

Tę szczególną koncepcję terapeutyczną od ponad 40 lat rozwija włoski terapeuta – Luigi Stecco wraz ze swoimi dziećmi – Carlą oraz Antonio Stecco. Rozwijanie metody rozpoczęło się już w latach 70. XX wieku. Luigi ze względu na swoje obserwacje oraz doświadczenie kliniczne z pacjentami krok po kroku tworzył podwaliny metody. Do jej rozwoju przyczyniły się obserwacje prac oraz technik leczniczych wykorzystywanych w obrębie innych metod, takich jak: medycyna ortopedyczna, PNF, medycyna ludowa (kręgarstwo) i wiele innych. Do rozwoju metody w znacznym stopniu przyczyniła się także akupunktura, dzięki której Luigi jeszcze lepiej rozwinął lokalizację ważnych punktów w obrębie ciała człowieka. 
Wraz z rozwijaniem własnego podejścia terapeutycznego Luigi coraz bardziej utwierdzał się w przekonaniu, iż jedną z bardziej istotnych tkanek w leczeniu manualnym jest tkanka łączna, a dokładniej mówiąc – powięź. Na podstawie swoich doświadczeń oraz obserwacji Luigi stworzył metodę Manipulacji Powięzi (Fascial Manipulation; FM) z własnym, unikalnym modelem biomechanicznym oraz sposobem oddziaływania. Metoda dalej prężnie się rozwija, przeprowadzane są liczne badania naukowe oraz udoskonalany jest model biomechaniczny, co przynosi nie tylko lepsze efekty w leczeniu, ale także rzuca nowe światło na tajniki naszego ciała, a szczególnie oddziaływania powięzi i jej szczególnej roli w utrzymaniu homeostazy.

Czym jest powięź?

Powięź jest rodzajem tkanki łącznej. Nie zagłębiając się głęboko w jej dokładną budowę, powiedzieć można, iż składa się ona z włókien kolagenowych, elastycznych, substancji podstawowej (umożliwiającej ślizg włókien oraz warstw powięzi między sobą). Rolą powięzi jest m.in.:
  • organizacja przestrzenna narządów, mięśni, ścięgien, tworzenie jam oraz przedziałów ciała
  • utrzymywanie strukturalnej jedności ciała
  • tworzenie szlaków przebiegu nerwów, naczyń krwionośnych i limfatycznych
  • tworzenie środowiska do przemian biochemicznych
  • tworzenie szlaków komunikacji pomiędzy komórkami
  • udział w procesach immunologicznych
  • koordynacja aktywności danych grup mięśniowych

Powięź przenika oraz otacza całe ciało, integrując je ze sobą. Ze względu na mnogość jej funkcji, zaburzenia w jej napięciu mogą wpłynąć na pojawienie się wielu objawów.

Na czy polega i jak działa Manipulacja Powięzi?

Manipulacja Powięzi opiera się na oddziaływaniu terapeutycznym w określonych punktach na powierzchni powięzi głębokiej oraz powięzi powierzchownej. Punkty zlokalizowane w obrębie powięzi głębokiej nazywane są centrami koordynacji oraz centrami fuzji. Punkty te stanowią miejsce przecięcia wektorów sił wytwarzanych poprzez działanie poszczególnych mięśni. W obrębie powięzi powierzchownej zmian poszukuje się w obrębie tzw. kwadrantów – umownie podzielonych obszarów na powierzchni ciała.
Podstawowym celem manipulacji powięzi jest zlikwidowanie tzw. densyfikacji. Densyfikacja stanowi zagęszczenie w obrębie substancji podstawowej powięzi (kwasu hialuronowego, włókien kolagenowych), prowadzące do zwiększenia sztywności danego punktu.  

Densyfikacja jest mechanizmem obronno-ochronnym organizmu. W przypadku sumowania się mikrourazów, przeciążeń, jednorazowego, silnego urazu, nieprawidłowej diety, pracy w ciężkich warunkach środowiska czy stresu ciało zaczyna ochraniać tkanki najbardziej podatne na przeciążenie lub tkanki genetycznie najsłabsze. Zagęszczenie ma na celu wspomóc ciało. Jednak w momencie, gdy skończy się potencjał adaptacyjny organizmu może prowadzić do postępującego podrażnienia receptorów bólowych oraz zmienić biomechanikę (czy też aktywność mięśniową) w obrębie stawu, w pobliżu którego znajduje się densyfikacja. Zagęszczenie to może również negatywnie wpływać na funkcje narządów wewnętrznych.

W czym może pomóc Manipulacja Powięzi (FM)?

Zakres oddziaływania Manipulacji Powięzi jest bardzo szeroki. Zaliczyć do niego możemy:
  • bóle mięśniowe
  • bóle stawowe
  • stany po urazach, operacjach
  • parestezje, drętwienia, mrowienia
  • bóle kręgosłupa, dyskopatie
  • bóle głowy
  • kontuzje sportowe
  • problemy wewnętrzne, m.in.: zaparcia, wzdęcia, niektóre zaburzenia hormonalne, bolesne miesiączki, zaburzenia słuchu, wzroku itp.
  • obrzęki

Zakres oddziaływania metody jest bardzo szeroki i nie sposób wymienić w tym miejscu wszystkich dysfunkcji, w których z powodzeniem wykorzystuje się FM.

Jak wygląda terapia wg Manipulacji Powięzi?

Wizyta składa się z kilku kroków, na które składają się:
  1. Wywiad – terapeuta zbiera dokładne informacje na temat obecnych oraz przeszłych dolegliwości, urazów, operacji z przeszłości, charakteru pracy oraz dolegliwości wewnętrznych.
  2. Określenie hipotezy na temat planu leczenia na podstawie wywiadu.
  3. Weryfikacja ruchowa – terapeuta wykonuje konkretne testy ruchowe, by określić ograniczenia ruchomości, siły, poziom bólu przy danej czynności ruchowej.
  4. Weryfikacja palpacyjna – terapeuta wyszukuje densyfikacji w istotnych w przypadku danego pacjenta punktach.
  5. Leczenie – na podstawie znalezisk z badania palpacyjnego.
Leczenie w przypadku manipulacji punktów powięzi głębokiej opiera się na rozcieraniu tkanki na odpowiedniej głębokości za pomocą opuszków palców, kostek czy też łokcia. W przypadku powięzi powierzchownej mobilizacja przeprowadzana jest nieco płycej, często za pomocą płaskiej części łokcia lub całej dłoni. Manipulacja punktu zazwyczaj jest bolesna, jednakże w trakcie leczenia powinno się odnotować spadek bólu o 50-75%.
W zależności od dysfunkcji, z którą pracuje się u danego pacjenta, efekt możemy obserwować od razu, bądź po kilku dniach od leczenia. Wiąże się to ze zmianami, do których dochodzi w obrębie powięzi. Ze względu na charakter zabiegu, pacjent prze około 2-3 dni po leczeniu może odczuwać bolesność pozabiegową. Leczenie przeprowadza się zazwyczaj raz w tygodniu.