Terapia wisceralna

Terapia wisceralna to szczególna dziedzina manualnej pracy z ciałem. Dzięki zastosowaniu odpowiedniego podejścia dzięki jej wykorzystaniu terapeuci są w stanie oddziaływać na wiele dysfunkcji wewnętrznych. Na czym polega oraz w jakich dolegliwościach pomaga terapia wisceralna?

W świecie fizjoterapii oraz osteopatii terapia wisceralna stanowi jeden z fundamentów manualnej pracy z ciałem. Ze względu na swoją specyfikę pozwala niejednokrotnie rozwiązać skomplikowane problemy bólowe, w których nie pomaga klasyczna terapia manualna lub inne podejścia terapeutyczne. 

Historia terapii wisceralnej

Terapia wisceralna swoje początki datować może na kilka tysięcy lat wstecz. Nie istnieją dokładne dane historyczne, które pozwalają dokładnie określić, które ludy jako pierwsze zaczęły stosować to podejście terapeutyczne. Wiadomym jest jednak, iż terapia wisceralna wykorzystywana była w medycynie ludowej od dawien dawna. Od kiedy ludzie rozpoczęli swoje doświadczenia z leczeniem dolegliwości, poszukiwano metod ich skutecznego zwalczania, dostępnego dla wszystkich. Zauważono, iż uciskanie brzucha potrafi niwelować np. kolki, dolegliwości bólowe żołądka, zaparcia i wiele innych. Na podstawie tych empirycznych doświadczeń powstało wiele systemów wykorzystujących terapię wisceralną, jak np. medycyna starogermańska, medycyna orientalna (jak Tradycyjna Medycyna Chińska) czy też bliższy nam, rodzimy Starosłowiański Masaż Brzucha. 

Nowoczesne, medyczne podejście do terapii wisceralnej wdrożone zostało wraz z powstaniem Osteopatii. Andrew Taylor Still, twórca osteopatii, wdrożył ją do nauczania tajników medycyny osteopatycznej. Od tej pory był to jeden z integralnych elementów wykorzystywanych w leczeniu przez osteopatów. Do dalszego rozwoju dziedziny w znacznym stopniu przybliżył się Jean Pierre Barral, który rozwinął system terapii wisceralnej. Kolejnym kamieniem milowym we wdrażaniu terapii wisceralnej były badania Williamme’a i Finet’a, którzy za pomocą badań obrazowych wykazali ruchomość narządów wewnętrznych. Cenne w rozwoju dziedziny są też badania oraz podejście do terapii wisceralnej rodziny Stecco, którzy włączyli oddziaływanie na dysfunkcje wewnętrzne w zakres metody Fascial Manipulation – Manipulacji Powięzi.

Na czym polega terapia wisceralna?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, warto odwołać się do aspektu ruchomości narządów wewnętrznych. Posiada on dwie składowe – mobilność oraz motylność. 

Mobilność jest to ruchomość narządu względem innych trzewi, ściany jamy brzusznej, przepony lub innych struktur. Motorem mobilności może być zmiana pozycji ciała, oddychanie przeponowe, ruchy perystaltyczne czy też akcja serca. 

Motylność natomiast wyraża się w spontanicznym ruchu samego narządu. Według niektórych teorii jest ona odzwierciedleniem drogi, jaką dany narząd przebywa w swoim rozwoju embrionalnym. Charakteryzują się małą częstotliwością oraz amplitudą. 

Znając te dwa pojęcia, w dużym uproszczeniu można powiedzieć, iż terapia wisceralna ma na celu przywrócenie warunków umożliwiających danemu narządowi (lub grupie narządów) przywrócenie prawidłowej mobilności oraz motylności. Innymi słowy, aby narząd mógł działać prawidłowo, konieczny jest jego prawidłowy ruch.

Skąd biorą się dysfunkcje wisceralne?

Wiemy już, iż dysfunkcja może być spowodowana przez ograniczoną mobilność lub motylność narządu. Do tego zaburzenia może dojść w przypadku:

  • zburzenia zaopatrzenia tętniczego
  • zaburzenie drenażu żylnego oraz limfatycznego
  • ingerencji chirurgicznych oraz zrostów tkankowych
  • spadku elastyczności ścian otaczających jamy ciała
  • zaburzeń na drodze unerwienia
  • nieprawidłowej diety
  • kompensacji zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego
  • częstych infekcji

Są to jedne z częstszych przyczyn dysfunkcji wisceralnych, pamiętajmy jednak, iż może być ich znacznie więcej.

W czym pomaga terapia wisceralna?

Terapia wisceralna znajduje zastosowanie w wielu dolegliwościach, takich jak m.in.:
  • bolesne miesiączki
  • zaparcia
  • wzdęcia
  • biegunki
  • refluks
  • zgaga
  • zaburzenia trawienia
  • niektóre zaburzenia hormonalne
  • migreny
  • problemy z zatokami

Istnieje jeszcze wiele problemów, z którymi poradzić sobie można używając terapii wisceralnej.

Co istotne wartym zapamiętania jest to, iż ze względu na szczególną rolę w odżywieniu organizmu oraz na istotne powiązania nerwowe, naczyniowe czy też mięśniowo-powięziowe, dysfunkcje wisceralne mogą wywoływać ból w innych regionach ciała. Często spotykanymi dolegliwościami są np. bóle prawego barku w przypadku dysfunkcji wątroby.

Wartym wspomnienia jest to, iż w terapii wisceralnej dysfunkcja = brak możliwości wykonania określonej przez fizjologię organizmu funkcji danego narządu. Stan ten należy odróżnić od patologii, czyli zmian dokonanych w obrębie struktury narządu, czy ot przez proces chorobowy, czy to uszkodzenie mechaniczne. Stan patologii może być jedynie wspomagany przez terapię wisceralną, a głównym prowadzącym leczenie powinien być lekarz.

Jak wygląda terapia wisceralna?

W zależności od podejścia czy też metody, jakiej używa terapeuta, wykorzystywane techniki mogą się znacznie różnić. Mogą być to bardzo delikatne manipulacje, mogą to być techniki pośrednie, sprowadzające okolicę danego narządu do pozycji komfortowej, czy też pośrednie, mające na celu wprowadzenie narządu w obszar ruchu ograniczonego. W innych podejściach będzie się z kolei zwracało uwagę na odtworzenie właściwej elastyczności powłok okrywających okolicę danego narządu.
Bez względu na wykorzystywane podejście, pamiętać trzeba o jednej, ważnej zasadzie: terapia wisceralna to jedynie część leczenia, a ciało zawsze należy traktować całościowo! Z racji na różne możliwe przyczyny, leczenie dysfunkcji wewnętrznych musi opierać się na dokładnie zaplanowanym podejściu wynikającym z wywiadu, badania oraz ich właściwej interpretacji przez terapeutę.