Tendinopatia ścięgna Achillesa

Tendinopatia ścięgna Achillesa

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Anatomia

Mięsień trójgłowy łydki jest dużym mięśniem tylnej strony podudzia. Składa się z dwóch głów mięśnia brzuchatego łydki, przyczepiających się na kłykciach kości udowej, oraz mięśnia płaszczkowatego mającego swój przyczep na głowie i szyjce kości strzałkowej. Oba mięśnie zbiegają się dając początek ścięgnu Achillesa, kończącemu swój bieg na guzie piętowym, a w części przechodząc w rozcięgno podeszwowe.

Czym jest tendinopatia?

Ścięgna są elementem układu ruchu łączącym mięśnie i kości. Przenoszą one siły wytworzone przez mięsień. Stan zapalny natomiast, jest formą leczenia się organizmu. W miejscu powstania uszkodzenia naczynia krwionośne rozszerzają się umożliwiając dotarcie składnikom odżywczym i białkom, co znacznie przyśpiesza proces regeneracji. Tendinopatie to stany, w których możliwości regeneracyjne organizmu nie są w stanie sprostać uszkodzeniom powstałym w ścięgnach. Prowadzi to do bardzo ostrych lub przewlekłych stanów zapalnych, niosących ze sobą wiele niedogodności.

Przyczyny tendinopatii

Tendinopatie są wynikiem urazów mechanicznych. Mogą być wynikiem pojedynczego, silnego urazu, jednak częściej są to powtarzające się, małe uszkodzenie w obrębie tego samego miejsca.

Ścięgna są niezwykle wytrzymałą strukturą, więc ich uszkodzenie nie jest niczym dziwnym u sportowców wystawiających je na bardzo silny stres. W dzisiejszych czasach problem ten może dotyczyć również osób uprawiających sport rekreacyjnie, lub też pracujących fizycznie. Wynika to z faktu wielu czynników predysponujących. Są nimi:

– nieodpowiednie obuwie,

– wady postawy,

– dysbalans mięśniowy,

– bieg po nierównej powierzchni (cały czas po tej samej stronie drogi),

– brak odpowiedniego przygotowania do treningu,

– nagła zmiana treningu lub dyscypliny,

– nieodpowiednie rozplanowanie treningu,

– niewystarczająca regeneracja,

– brak umiejętności aktywacji mięśni głębokich,

– nieprawidłowa mechanika ruchu,

– choroby układowe i metaboliczne takie jak: cukrzyca, toczeń trzewny, dna moczanowa, nadczynność tarczycy, gruczolaki przysadki mózgowej, RZS, kolagenozy, choroby zapalne jelit,

– odwodnienie.

Objawy tendinopatii

Są to typowe objawy obecności stanu zapalnego tj: ból, zaczerwienienie, obrzęk i ocieplenie.

Typowym dla bólu zapalnego jest to, że narasta w trakcie bezruchu, na przykład w nocy. Ustępuje on po rozruszaniu, co może prowadzić do dalszych uszkodzeń. Osoba dotknięta schorzeniem obserwując, że ból ustąpił po rozgrzewce poddaje ścięgno takim samym obciążeniom. Prowadzi do jego dalszym uszkodzeń, które mogą skończyć się zwyrodnieniem ścięgna (tendinoza), a w skrajnych przypadkach jego zerwaniem. W przypadku tendinopatii ścięgna Achillesa i więzadła rzepki – potocznie kolanie skoczka – istnieje popularny mit, że ból należy „rozbiegać”. 

Sztywność pojawiająca się w obrębie uszkadzanego ścięgna ma za zadanie zniechęcić nas od poruszania danym obszarem, co w dłuższej perspektywie ma odciągnąć nas od powodowania większych uszkodzeń.

Diagnostyka tendinopatii ścięgna Achillesa

Odpowiedni wywiad i badanie manualne są w stanie niemal z pewnością stwierdzić wystąpienie tendinopatii. W przypadku sportowców, większych uszkodzeń oraz wątpliwości badaniem obrazowym z wyboru jest USG. Za jego pomocą można dokładnie stwierdzić poziom uszkodzenia oraz wyznaczyć prognozę dalszego leczenia.

Badanie RTG jest zbędne, gdyż nie są w nim widoczne ścięgna.

Fizjoterapia tendinopatii ścięgna Achillesa

Proces ten należy przeprowadzić należycie starannie i z pełną świadomością pacjenta, gdyż bierze on świadomy udział w procesie leczenia. Najpierw należy zredukować obciążenia wywołujące objawy, tj. zmniejszyć częstotliwość lub tymczasowo zrezygnować z aktywności prowokującej uszkodzenie. W przypadku sportu może pomóc tymczasowa zmiana dyscypliny, a jeśli problematyczne jest wykonywanie pracy pomocne może być przeniesienie na inne stanowisko w obrębie zakładu. Należy również zlikwidować wszystkie czynniki wpływające na powstawanie dolegliwości wymienione w rozdziale „Przyczyny”. W przypadku zapalenia ścięgna Achillesa pomocne może okazać się podniesienie pięty. Zmniejsza to rozciągnięcie ścięgna, a więc daje mu lepsze warunki do regeneracji. Nie jest to jednak wskazane dla każdego pacjenta.

Kluczowym jest poddawanie ścięgna obciążeniu nie prowokującemu dolegliwości, które z czasem należy progresywnie zwiększać. Należy do tego wybrać odpowiednie ćwiczenia oraz obciążenie. Bodziec ten wspomaga odbudowę struktury kolagenowej w ścięgnie oraz przygotowuje je na przyjęcie większych obciążeń w przyszłości. Zaniechanie ruchu powoduje zaprzestanie regeneracji. Objawy w tej sytuacji mogą ustąpić, ale znacznie nasilą się po powrocie do aktywności. Błędem jest również poddawanie się zbyt dużym obciążeniom. Nowo powstałe struktury kolagenowe powstałe w miejscu uszkodzenia mogą łatwo ulec uszkodzeniu, zaczynając proces od nowa.

Istotną rolę w rehabilitacji tendinopatii odgrywa terapia manualna tkanek miękkich i stawów. Poprawia ona jakość tkanki ułatwiając jej ślizg względem siebie i odżywienie. Ponadto wraz z rozciąganiem zwiększa jej elastyczność, co zmniejsza ryzyko ponownego uszkodzenia. Kinesiology taping oraz flossing są metodami uzupełniającymi pracę rąk terapeuty.

Terapia falą uderzeniową jest metodą terapii fizykalnej, wprowadzającej intensywny bodziec mechaniczny do tkanki. Prowokuje to wytworzenie stanu zapalnego, gdzie tkanka ma lepsze warunki do regeneracji.

Leczenie tendinopatii ścięgna Achillesa

Uzupełnieniem rehabilitacji jest suplementacja minerałami, witaminą C oraz suplementami zawierającymi kolagen. Tentinopatie mogą zaczynać się w jelitach. Jeśli są one w złej kondycji wchłanianie minerałów może zachodzić nieefektywnie i w konsekwencji osłabiać ścięgna.

 Jeśli uszkodzenie przejdzie w stan przewlekły metody małoinwazyjne mogą okazać się niewystarczające. W takich sytuacjach pomóc może bezpośrednie podanie bogatopłytkowego osocza w miejsce uszkodzenia.

Jedną z metod leczenia tendinopatii jest iniekcja sterydu w miejsce schorzenia. Powoduje to natychmiastowe usunięcie stanu zapalnego, a co za tym idzie dolegliwości. Może mieć to jednak swoje konsekwencje. Stan zapalny jest potrzebny dla naszego organizmu aby odbudować tkankę Jeśli wyeliminujemy go w zupełności, narażamy się na powstanie większych zwyrodnień tego ścięgna w przyszłości. Podjęcie takiego leczenia należy skonsultować z ortopedą.

Leczeniem z wyboru osób dotkniętych bólem ścięgien ze względu na ich łatwą dostępność są niesterydowe leki przeciwzapalne. Ich stosowanie zmniejsza stan zapalny, a co za tym idzie dolegliwości bólowe. Należy zdawać sobie sprawę, że nie przyśpieszają one regeneracji, a jedynie maskują problem. Ból jest dla nas informacją o wystąpieniu uszkodzenia, usuwając go jesteśmy narażeni na pogarszanie swojego stanu nawet o tym nie wiedząc. Prowadzić to może do konieczności zwiększania dawki leku wystawiając się na jego działania niepożądane. Remedium na to jest jak najwcześniejsze udanie się do fizjoterapeuty.

Bibliografia

  1. Targońska-Stępniak B., Stępniak C., Majdan M., Tendinopatie. Medycyna po Dyplomie, 10/2012.
  2. Strojek K., Piekorz Z., Kaźmierczak U., Strączyńska A i wsp. Etiologia i patomechanizm uszkodzenia ścięgna Achillesa. Journal of Education, Health and Sport 2016;11,6.
  3. Dziak A. Urazy i uszkodzenia sportowe. Acta Clinica. 2001;1,2: 105-110.
  4. Łukasik P., Widuchowski W., Pająk J. i wsp. Uszkodzenia ścięgna Achillesa u osób uprawiających aktywność fizyczną o charakterze sportowym. Med Sport. 2002;18, 12:489-493.

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Sprawdź też...

dyskopatia kręgosłupa piersiowego
Dolegliwości bólowe
Bartłomiej Biedroń

Dyskopatia kręgosłupa piersiowego

Kręgosłup piersiowy, w skrócie kręgosłup Th – pod względem biomechanicznym jest bardzo wyjątkowym odcinkiem. Zbudowany jest z 12 kręgów, które łączą się z 12 parami żeber i mostkiem, co powoduje ograniczenie jego ruchomości. Jednym z jego schorzeń może być dyskopatia.

Read More »
naderwanie mięśnia brzuchatego
Dolegliwości bólowe
Dominik Tabor

Uszkodzenie mięśnia brzuchatego łydki

Ostry ból w środkowej części łydki często świadczy o uszkodzeniu mięśnia brzuchatego. Sposób postępowania oraz rokowania zależą w głównej mierze od stopnia uszkodzenia mięśnia.

Read More »
zablokowanie żeber
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Zablokowanie stawów żebrowo-kręgowych

Zablokowanie stawów żebrowo- kręgowych to częsta dysfunkcja rejonu kręgosłupa piersiowego. Ból między łopatkami lub pod, bądź w okolicy bocznej części kręgosłupa piersiowego może świadczyć o powstałym problemie połączenia żebrowo- kręgowego. Problem bólowy może być mylony z dyskopatią kręgosłupa piersiowego.

Read More »
złamanie kości śródręcza
Dolegliwości bólowe
David Nachman

Złamanie kości śródręcza

Kości śródręcza to najczęściej ulegające złamaniom kości w ręce. Około 90 % złamań tych kości w wyniku uderzeń dotyczy sportowców uprawiających sporty walki, z boksem na czele.

Read More »
złamanie kompresyjne
Dolegliwości bólowe
Dominik Tabor

Złamania kompresyjne kręgosłupa lędźwiowego

Złamania kompresyjne są jednymi z częstszych uszkodzeń kostnych obszaru kręgosłupa lędźwiowego. Przyczyna leży często w urazie, choć złamanie może wystąpić także w wyniku mechanizmu przewlekłego.

Read More »

Sprawdź też...

uszkodzenie więzadła krzyżowego tylnego
Dolegliwości bólowe
Bartłomiej Biedroń

Uszkodzenie więzadła krzyżowego tylnego (PCL)

Pomimo swojego znaczenia w stabilizacji stawu kolanowego niski wskaźnik uszkodzeń więzadła krzyżowego tylnego powoduje, że niewiele prac naukowych opisuje jego uszkodzenie. Do uszkodzenia najczęściej dochodzi na drodze urazu, co w szczególności można zaobserwować w sportach kontaktowych (np. sportach walki) oraz podczas wypadków komunikacyjnych.

Read More »
zespół zatoki stępu
Dolegliwości bólowe
Łukasz Birycki

Zespół zatoki stępu (STS)

Kanał stępu jest to tunel na pograniczu kości skokowej i piętowej, w ich przednio bocznej części. W wyniku różnych czynników może dojść do pojawienia się bólu wynikającego z podrażnienia struktur zawartych w kanale.

Read More »
zablokowanie żeber
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Zablokowanie stawów żebrowo-kręgowych

Zablokowanie stawów żebrowo- kręgowych to częsta dysfunkcja rejonu kręgosłupa piersiowego. Ból między łopatkami lub pod, bądź w okolicy bocznej części kręgosłupa piersiowego może świadczyć o powstałym problemie połączenia żebrowo- kręgowego. Problem bólowy może być mylony z dyskopatią kręgosłupa piersiowego.

Read More »
ból kości guzicznej
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Ból kości guzicznej

Ból kości guzicznej (ogonowej) występuje najczęściej po upadku na pośladek i kość krzyżową. Dolegliwości są charakterystyczne dla konsekwencji pourazowych tego rejonu.

Read More »