Uraz „smagnięcia biczem” (Whiplash)

Zespół zaburzeń powstających po urazach kręgosłupa typu smagnięcia biczem (ang. WAD-whiplash-associated disorders) wiąże się z obecnością wielu dolegliwości. Jest najczęściej wynikiem wypadków komunikacyjnych.

Do urazu dochodzi w wyniku silnego odchylenia głowy ku tyłowi, do przodu lub do boku, kiedy to na odcinek szyjny oddziałują duże siły kinetyczne i przypominają smagniecie biczem.

Konsekwencją urazu mogą być uszkodzenia kości, stawów, mięśni, nerwów oraz naczyń, jednak według niektórych badań w stanach przewlekłych nie obserwuje się żadnych zmian w TK, MRI.

Częstość występowania tego typu urazów szacuje się na 300 osób na 100 000.W większości przypadków dochodzi do szybkiej poprawy w ciągu trzech miesięcy, jednak w 40% może mieć on charakter przewlekły. Zakłada się że ból może być spowodowany:

  • aktywnością mięśniowo-powięziowych punktów spustowych
  • związany z mikrouszkodzeniami więzadeł, mięśni odcinka szyjnego
  • reakcją ze strony autonomicznego układu nerwowego.

Objawy urazu smagnięcia biczem

Najczęstsze obserwowane objawy to:

  • ból odcinka szyjnego kręgosłupa
  • ból głowy
  • zawroty głowy
  • ból barku
  • zaburzenia czucia
  • ograniczenie zakresu ruchu w stawach
  • osłabienie siły mięśniowej
  • bólw obrębie stawu skroniowo-żuchwowego
  • rzadko obserwuję się zaburzenia wzroku, słuchu i nudności

U pacjentów obserwuje się zmniejszony zakres ruchu w odc. C, ból promieniujący rozchodzący się do ramienia, przedramienia czy nawet dłoni, wzrost napięcia mięśni w warunkach spoczynkowych oraz mięśniowo-powięziowe punkty spustowe obecne w badaniu palpacyjnym.

Diagnostyka urazu smagnięcia biczem

W diagnostyce wykorzystuję się kilka skal np. Neck Disability Index (NDI), Quebec Task Force Classification (QTFC) i modyfikacja Modified Quebec Task Force Classification (MQTFC). Skale określają poziom niepełnosprawności po przebytym urazie oraz aspekt psychologiczny w odniesieniu do poziomu ostrego stresu pourazowego i/lub kinezjofobii. Wykonuję się także badania obrazowe by ocenić uszkodzenia tkanek lub je wykluczyć co znacząco wpłynie na terapię, są to m.in.:

  • RTG
  • TK
  • MRI

Leczenie urazu smagnięcia biczem

Jeżeli z diagnostyki wynika uszkodzenie bądź złamanie kręgu szyjnego, to postepowanie będzie podobne do opisanego w artykule „Złamanie w obrębie odc. szyjnego”.

Terapia urazu smagnięcia biczem

Terapia będzie bezpośrednio wynikać z wywiadu oraz badań dodatkowych jakie wykona fizjoterapeuta/osteopata. Poziom zaawansowania można podzielić na:

  • ból bez zmian w badaniach obrazowych
  • ból z uszkodzeniami w strukturach mięśniowych, więzadłowych, nerwowych i naczyniowych bez złamania w układzie kostnym
  • ból z uszkodzeniem struktur w tym złamanie w układzie kostnym

W zależności od stopnia zaawansowania i innych przesłanek wynikających z wywiadu można ułożyć plan terapii który może obejmować terapie manualna z mobilizacjami, ćwiczenia stabilizujące, techniki osteopatyczne, terapie czaszkowo-krzyżową i inne.

Treści z serwisu fizjoterapeutaradzi.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy użytkownikiem serwisu a jego lekarzem, fizjoterapeutą czy osteopatą. Serwis ma z założenia charakter informacyjno-edukacyjny co przyczynia się do poszerzenia świadomości
i wiedzy pacjenta, i pozwala dokonać wyboru, które sam, suwerennie podejmuję. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, zawartych w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z osobą specjalizująca się w danej dziedzinie. Administratorzy nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających
z wykorzystania informacji zawartych w serwisie, z pominięciem i nie przestrzeganiem procedur medycznych w tym badań (przedmiotowego/podmiotowego, diagnostyki, stworzenia planu
terapii itp.)

Tomasz Łukawski

Tomasz Łukawski

Założyciel Tomasz Łukawski osteopatia fizjoterapia masaż. Fizjoterapeuta po Uniwersytecie Jagielońskim Collegium Medicum, obecnie student Medycyny Osteopatycznej na Akademii Osteopatii. Posiada 11-letnie doświadczenie zawodowe, zdobywane w ciężkiej pracy w szpitalach (oddział hematologi, onkologii, pulmonologii, ortopedii i neurologii) oraz przychodni wielospecjalistycznej zajmującej się najbardziej skomplikowanymi przypadkami, różnych specjalizacji z całej Polski. W 2018 r podczas targów "Bliżej zdrowia - bliżej natury" wygłosił obszerny referat po tytułem: "Synteza metod fizjoterapeutycznych jako możliwość holistycznej diagnostyki/leczenia pacjenta". Uczestnik wielu kursów i konferencji naukowych, które poszerzyły horyzonty zawodowej pasji. W wolnych chwilach miłośnik literatury pięknej, sztuki, przyrody oraz jazzu i filmów z Jamesem Bondem.

Zobacz inne nasze wpisy