Uszkodzenie mięśnia brzuchatego łydki

Anatomia

Mięsień brzuchaty łydki znajduje się na tylnej stronie podudzia. Przebiega od dołu podkolanowego, gdzie przyczepia się do kości udowej aż do przyczepu na kości piętowej, z którą łączy się za pośrednictwem ścięgna Achillesa. Główną funkcją tego mięśnia jest zgięcie podeszwowe stopy. Przy zgiętym stawie kolanowym odpowiada również za ruchy rotacyjne w tym stawie. Jest jednym z ważniejszych mięśni posturalnych oraz motorycznych, ze względu na generowanie dużych sil podczas chodu, biegu i skocznościowych czynności ruchowych.

Objawy i diagnostyka uszkodzenia mięśnia brzuchatego

Do urazu dochodzi, gdy wytrzymałość mechaniczna tkanki zostanie przekroczona. Dzieje się to zazwyczaj w momencie silnego rozciągnięcia połączonego z jednoczesnym skurczem mięśnia (tzw. skurcz ekscentryczny). Charakterystycznymi objawami są:

  • Ostry, przeszywający ból w tylnej części podudzia
  • Ból lokalizuje się najczęściej w obrębie głowy przyśrodkowej mięśnia brzuchatego lub w obrębie przejścia mięśnia w ścięgno (w połowie łydki)
  • W przypadku poważnego uszkodzenia może pojawić się krwiak

Wyróżnić możemy 3 stopnie uszkodzenia mięśnia:

  • I stopień: niewielka ilość włókien ulega uszkodzeniu; pacjent odczuwa ostry ból w trakcie wykonywania czynności ruchowych, może jednak je wykonywać. Ból pojawia się przy jednostronnym stawaniu na palce bądź podczas podskoku.
  • II stopień: znaczna część włókien ulega uszkodzeniu; pacjent nie może wykonywać czynności ruchowych. Ból występuje podczas nieoporowego zgięcia podeszwowego stopy, pojawia się przy próbie stanięcia na palce obunóż.
  • III stopień: ciągłość mięśnia ulega przerwaniu. Zaburzenie ciągłości wyczuwalne jest palpacyjnie. Wyczuwalny jest ostry ból z tyłu łydki, w miejscu przejścia mięśnia w ścięgno. Pacjent nie ma możliwości wykonania czynności ruchowych

Pewność co do obszaru jak i stopnia uszkodzenia dają badania obrazowe, takie jak USG czy też MRI.

Możliwe przyczyny uszkodzenia mięśnia brzuchatego

Zazwyczaj do urazu dochodzi, gdy pacjent podczas czynności ruchowych znacznie przekroczy wytrzymałość mechaniczną mięśnia. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku:

  • Zbyt intensywnego treningu, powodującego nakładanie się mikrourazów
  • Jednorazowego incydentu, mocno przekraczającego możliwości ruchowe pacjenta
  • Braku prawidłowej rozgrzewki
  • Zaburzenie elastyczności powięzi
  • Zaburzenie odżywienia regionu podudzia

Możliwe leczenie uszkodzenia mięśnia brzuchatego

Ze względu na urazowy charakter dolegliwości, najważniejsze w pierwszym etapie leczenia jest ograniczenie dalszych uszkodzeń tkanki mięśniowej. W tym celu można wykorzystać protokoły postępowania pourazowego takie jak POLICE czy też MEAT (linki znajdują się w bibliografii). Dalsze leczenie zależy od stopnia uszkodzenia mięśnia. W stopniu III często wymagany jest zabieg operacyjny. W terapii wykorzystuje się:

  • Stopniowany trening siłowi i rozciągający, w szczególności ćwiczenia ekscentryczne
  • Terapię tkanek miękkich
  • Pinopresurę
  • Manipulację powięzi
  • Fizykoterapię: elektroterapię, laseroterapię wysokoenergetyczną

Rokowania powrotu do aktywności są następujące:

  • Uszkodzenie I stopnia: ok 10-12 dni
  • Uszkodzenie II stopnia: ok 16-21 dni
  • Uszkodzenie III stopnia: ok. 6 miesięcy

Diagnostyka różnicowa uszkodzenia mięśnia brzuchatego

W celu opracowania dokładnego planowania terapii należy zróżnicować uszkodzenie mięśnia brzuchatego z mięśniem płaszczkowatym

Bibliografia

  1. Peter Brukner, Karim Khan. Kliniczna medycyna sportowa. DB Publishing, Warszawa 2012.
  2. https://fizjoplaner.pl/jaki-protokol-postepowania-po-urazach-jest-najskuteczniejszy-porownanie-protokolow-rice-meat-police.html
Dominik Tabor

Dominik Tabor

Magister fizjoterapii, założyciel praktyki Fizjoterapia Tabor oraz witryny Fizjoterapeutaradzi.pl. Absolwent Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz AWF Kraków. Student medycyny osteopatycznej w Still Academy of Osteopathy. Uczestnik wielu szkoleń w kraju i za granicą. Specjalizuje się głównie w medycynie manualnej. Podstawą jego podejścia do pacjenta jest globalne spojrzenie na ciało oraz wnikliwe badanie, pozwalające dokładnie ocenić przyczynę zaburzenia. Doświadczony sportowiec, nieprzerwanie od 2008 roku - zdobywca kilku medali Mistrzostw Polski w lekkiej atletyce i biegach przełajowych. Prywatnie miłośnik gry na gitarze oraz sportu.

Zobacz inne nasze wpisy