Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (ACL)

Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (ACL)

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Staw kolanowy z powodu swej lokalizacji oraz budowy anatomicznej jest jednym ze stawów najbardziej narażonych na uszkodzenia. Są one spowodowane nagłymi urazami, jak również nagromadzeniem się mikro urazów podczas długotrwałej eksploatacji.

W dzisiejszych czasach większa świadomość ludzi dotycząca zdrowego trybu życia, powoduje iż częściej decydujemy się na podejmowanie aktywności fizycznej. Wzrost liczby osób uprawiających różnego rodzaju czynności sportowe, czy to amatorsko, czy zawodowo, nieunikniono prowadzi do wzrostu osób kontuzjowanych. Wiąże się to zarówno z nieprawidłową techniką wykonywanych czynności, jak i urazami.

Jednym z takich nagłych urazów, z którym zgłaszają się pacjenci do gabinetu fizjoterapeuty, jest zerwanie lub uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego kolana, potocznie nazywane uszkodzeniem ACL od łacińskiej nazwy Anterior Cruciate Ligament. Duża ilość informacji oraz ich rozbieżność, które pacjent może znaleźć w sieci, często jest powodem dezorientacji.

Podstawy anatomii i biomechaniki

Staw kolanowy, ze względu na mnogość struktur anatomicznych jest bardzo skomplikowany. Aby łatwo zrozumieć, dotyczący nas problem przedstawię tylko podstawę anatomii i biomechaniki tego stawu.

Staw kolanowy utworzony jest przez połączenie kości udowej z kością piszczelową oraz rzepkę. Wewnątrz stawu znajdują się dwa silne więzadła, które wspomagają stabilizację kolana. Są to więzadło krzyżowe przednie – ACL, oraz więzadło krzyżowe tylne – PCL.

ACL biegnie skośnie grubym pasmem od tylnego brzegu wewnętrznej powierzchni kłykcia bocznego kości udowej, kończąc się w polu międzykłykciowym przednim kości piszczelowej.

Staw kolanowy jest odmianą stawu zawiasowego. Możliwe jest tu wykonanie ruchu zgięcia i wyprostu, oraz ruch obrotowy. Zakres zgięcia w tym stawie wynosi około 160 stopni, z czego sami, przy pomocy naszych mięśni, możemy wykonać zgięcie do około 130 stopni. Resztę ruchu możemy uzyskać np. po przez bierne przyciąganie pięty do pośladka. Wyprost jest ustawieniem kości udowej w linii prostej z podudziem.

U niektórych osób może dochodzić do przeprostu w tym stawie, co będzie miało znaczenie przy stosowaniu stabilizatorów w procesie rehabilitacji. Ruchy obrotowe zależą od ustawienia stawu i wzrastają z położenia wyprostnego do zgięciowego. Według Bochenka przy zgięciu kolana do 120 stopni, rotacja wynosi 60 stopni – wewnętrznie do 10 stopni i zewnętrznie około 50 stopni.

Mechanizm uszkodzenia ACL

Najczęściej do uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego dochodzi podczas:

  • Nadmiernego wyprostu
  • Rotacji zewnętrznej uda w stosunku do kości piszczelowej
  • Rotacji wewnętrznej uda w stosunku do kości piszczelowej

Sytuacje te mogą mieć miejsce podczas nagłych zwrotów, rotacji w biegu i zahamowań np. podczas gry w piłkę, czy jazdy na nartach.

Obraz kliniczny uszkodzenia ACL

W przeprowadzanym wywiadzie, pacjent często zgłasza fizjoterapeucie:

  • Słyszalny trzask podczas urazu
  • Pojawienie się obrzęku i wysięku
  • Ból podczas próby obciążenia oraz uczucie zablokowania stawu
  • Po kilku dniach od wystąpienia urazu i zmniejszenia się wysięku, uczucie niestabilności kończyny

Badanie fizjoterapeutyczne uszkodzenia ACL

Badanie przedmiotowe obejmuje oglądanie i ocenę stawu przez terapeutę i uzależnione jest od bólu oraz napięcia mięśniowego u poszkodowanego. Fizjoterapeuta po przeprowadzeniu obszernego wywiadu i oglądnięciu kolana, powinien wykonać szereg testów potwierdzających lub też różnicujących ocenę sytuacji. Do oceny uszkodzenia więzadła krzyżowego służy:

  • Test Lachmana
  • Test szuflady przedniej
  • Pivot Shift Test

Fizjoterapeuta, aby wykluczyć inne urazy w obrębie stawu, może również wykonać inne testy różnicujące. Ważnym elementem badania jest ocena palpacyjna.

Dodatkowym badaniem, które może potwierdzić zerwanie ACL lub wykluczyć dodatkowo złamania awulsyjne, może być diagnostyka obrazowa:

  • RTG
  • MRI
  • Artroskopia

Leczenie i rehabilitacja uszkodzenia ACL

Do najczęściej zadawanych pytań dotyczących uszkodzeń ACL są te dotyczące operacji i rekonstrukcji. Również zdania wśród specjalistów są tu podzielone. Uzależnione jest to od wielu czynników,do których wchodzą: czas od wystąpienia urazu, wiek i styl życia pacjenta, czy stopień uszkodzenia.

Pamiętajmy, że każdy przypadek jest inny, dlatego lekarz z fizjoterapeutą powinni podejść indywidualnie do każdego z nas. Aby odpowiednio podjąć decyzję, powinniśmy skonsultować nasz przypadek ze specjalistą.

Ogólnie zaleca się:

  • Dla osób o wysokich ambicjach aktywności fizycznej leczenie operacyjne polegające na rekonstrukcji więzadła,
  • Dla osób ze zwyrodnieniem stawów kolanowych minimalnymi ambicjami sportowymi i bez cech niestabilności stawu kolanowego leczenie zachowawcze i fizjoterapię.

Gdy decydujemy się na rekonstrukcję, operacja powinna odbyć się jak najszybciej po wystąpieniu urazu. Zszycie uszkodzonego więzadła jest nieskuteczne. Aktualnie, najczęściej stosuje się przeszczepy ze ścięgien mięśnia półścięgnistego i smukłego.

Pamiętajmy,  że rehabilitacja przedoperacyjna jest tak samo ważna, jak ta pooperacyjna. Czas w którym oczekujemy na zaplanowany zabieg, wykorzystajmy na przygotowanie mięśni i prawidłową naukę ćwiczeń, która skróci czas rekonwalescencji oraz pomoże nam sprawnie przebyć rehabilitację.

Rehabilitacja przedoperacyjna powinna opierać się na:

  • Osiągnięciu maksymalnego ruchu zgięcia i wyprostu w stawie kolanowym
  • Zredukowaniu obrzęku
  • Zapobieganiu zanikom mięśniowym oraz wzmacnianie odpowiednich grup mięśniowych
  • Prawidłowej nauce wykonywania ćwiczeń pooperacyjnych
  • Prawidłowego poruszania się o kulach i obciążania kończyn

Jeżeli podejmiemy decyzję o nie poddawaniu się zabiegowi rekonstrukcji, najważniejszym elementem pozwalającym nam na powrót do pełni sprawności jest odpowiednio poprowadzona rehabilitacja.

Rehabilitacja pooperacyjna:

  • Uzyskanie pełnego zakresu ruchu
  • Zmniejszenie obrzęku pooperacyjnego
  • Trening czynnościowy
  • Terapia blizny
  • Ćwiczenia rozciągające
  • Ćwiczenia propriocepcji i równoważne
  • Fizykoterapia – elektrostymulacja, krioterapia

Treści z serwisu fizjoterapeutaradzi.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy użytkownikiem serwisu a jego lekarzem, fizjoterapeutą czy osteopatą. Serwis ma z założenia charakter informacyjno-edukacyjny co przyczynia się do poszerzenia świadomości
i wiedzy pacjenta, i pozwala dokonać wyboru, które sam, suwerennie podejmuję. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, zawartych w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z osobą specjalizująca się w danej dziedzinie. Administratorzy nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających
z wykorzystania informacji zawartych w serwisie, z pominięciem i nie przestrzeganiem procedur medycznych w tym badań (przedmiotowego/podmiotowego, diagnostyki, stworzenia planu
terapii itp.)

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Sprawdź też...

uszkodzenie chrząstki trójkątnej
Dolegliwości bólowe
Bartłomiej Biedroń

Uszkodzenie chrząstki trójkątnej

Uszkodzenie chrząstki trójkątnej (TFCC) jest uszkodzeniem trójkątnego kompleksu chrząstkowo – włóknistego znajdującego się pomiędzy kością łokciową, a kośćmi nadgarstka. Może spowodowane być nagłym urazem lub nagromadzeniem się mikrourazów kompresyjnych nadgarstka prowadzących do uszkodzenia.

Read More »
zespół kanału gujona
Dolegliwości bólowe
David Nachman

Zespół kanału Guyona

Zespół kanału Guyona dotyczy struktur zlokalizowanych pomiędzy kością grochowatą a haczykowatą. Stanowi częstą przyczynę drętwień oraz dolegliwości bólowych na przebiegu dłoniowej części nerwu łokciowego.

Read More »
whiplash
Dolegliwości bólowe
Tomasz Łukawski

Uraz „smagnięcia biczem” (Whiplash)

Zespół zaburzeń powstających po urazach kręgosłupa typu smagnięcia biczem (ang. WAD-whiplash-associated disorders) wiąże się z obecnością wielu dolegliwości. Jest najczęściej wynikiem wypadków komunikacyjnych. Do urazu dochodzi w wyniku silnego odchylenia głowy ku tyłowi, do przodu lub do boku, kiedy to na odcinek szyjny oddziałują duże siły kinetyczne i przypominają smagniecie biczem.

Read More »

Sprawdź też...

ból kości guzicznej
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Ból kości guzicznej

Ból kości guzicznej (ogonowej) występuje najczęściej po upadku na pośladek i kość krzyżową. Dolegliwości są charakterystyczne dla konsekwencji pourazowych tego rejonu.

Read More »
koksartroza
Biodro
David Nachman

Koksartroza

Zmiany zwyrodnieniowe, z wiekiem dotykają każdego z nas w mniejszym lub większym stopniu. Jednym z najbardziej narażonych obszarów na takie dolegliwości jest przenoszący bardzo duże obciążenia staw biodrowy.

Read More »
whiplash
Dolegliwości bólowe
Tomasz Łukawski

Uraz „smagnięcia biczem” (Whiplash)

Zespół zaburzeń powstających po urazach kręgosłupa typu smagnięcia biczem (ang. WAD-whiplash-associated disorders) wiąże się z obecnością wielu dolegliwości. Jest najczęściej wynikiem wypadków komunikacyjnych. Do urazu dochodzi w wyniku silnego odchylenia głowy ku tyłowi, do przodu lub do boku, kiedy to na odcinek szyjny oddziałują duże siły kinetyczne i przypominają smagniecie biczem.

Read More »
ból bicepsa
Dolegliwości bólowe
Łukasz Birycki

Tendinopatia ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia

Zapalenie, lub inaczej tendinopatia ścięgna długiej głowy mięśnia dwugłowego ramienia (LHBT) jest stanem zapalnym wspomnianej struktury, za które może odpowiadać wiele przyczyn. Stan ten może być wywołany urazem lub też stopniowo nakładającymi się zmianami przeciążeniowymi.

Read More »