Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (ACL)

Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (ACL)

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Staw kolanowy z powodu swej lokalizacji oraz budowy anatomicznej jest jednym ze stawów najbardziej narażonych na uszkodzenia. Są one spowodowane nagłymi urazami, jak również nagromadzeniem się mikro urazów podczas długotrwałej eksploatacji.

W dzisiejszych czasach większa świadomość ludzi dotycząca zdrowego trybu życia, powoduje iż częściej decydujemy się na podejmowanie aktywności fizycznej. Wzrost liczby osób uprawiających różnego rodzaju czynności sportowe, czy to amatorsko, czy zawodowo, nieunikniono prowadzi do wzrostu osób kontuzjowanych. Wiąże się to zarówno z nieprawidłową techniką wykonywanych czynności, jak i urazami.

Jednym z takich nagłych urazów, z którym zgłaszają się pacjenci do gabinetu fizjoterapeuty, jest zerwanie lub uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego kolana, potocznie nazywane uszkodzeniem ACL od łacińskiej nazwy Anterior Cruciate Ligament. Duża ilość informacji oraz ich rozbieżność, które pacjent może znaleźć w sieci, często jest powodem dezorientacji.

Podstawy anatomii i biomechaniki

Staw kolanowy, ze względu na mnogość struktur anatomicznych jest bardzo skomplikowany. Aby łatwo zrozumieć, dotyczący nas problem przedstawię tylko podstawę anatomii i biomechaniki tego stawu.

Staw kolanowy utworzony jest przez połączenie kości udowej z kością piszczelową oraz rzepkę. Wewnątrz stawu znajdują się dwa silne więzadła, które wspomagają stabilizację kolana. Są to więzadło krzyżowe przednie – ACL, oraz więzadło krzyżowe tylne – PCL.

ACL biegnie skośnie grubym pasmem od tylnego brzegu wewnętrznej powierzchni kłykcia bocznego kości udowej, kończąc się w polu międzykłykciowym przednim kości piszczelowej.

Staw kolanowy jest odmianą stawu zawiasowego. Możliwe jest tu wykonanie ruchu zgięcia i wyprostu, oraz ruch obrotowy. Zakres zgięcia w tym stawie wynosi około 160 stopni, z czego sami, przy pomocy naszych mięśni, możemy wykonać zgięcie do około 130 stopni. Resztę ruchu możemy uzyskać np. po przez bierne przyciąganie pięty do pośladka. Wyprost jest ustawieniem kości udowej w linii prostej z podudziem.

U niektórych osób może dochodzić do przeprostu w tym stawie, co będzie miało znaczenie przy stosowaniu stabilizatorów w procesie rehabilitacji. Ruchy obrotowe zależą od ustawienia stawu i wzrastają z położenia wyprostnego do zgięciowego. Według Bochenka przy zgięciu kolana do 120 stopni, rotacja wynosi 60 stopni – wewnętrznie do 10 stopni i zewnętrznie około 50 stopni.

Mechanizm uszkodzenia ACL

Najczęściej do uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego dochodzi podczas:

  • Nadmiernego wyprostu
  • Rotacji zewnętrznej uda w stosunku do kości piszczelowej
  • Rotacji wewnętrznej uda w stosunku do kości piszczelowej

Sytuacje te mogą mieć miejsce podczas nagłych zwrotów, rotacji w biegu i zahamowań np. podczas gry w piłkę, czy jazdy na nartach.

Obraz kliniczny uszkodzenia ACL

W przeprowadzanym wywiadzie, pacjent często zgłasza fizjoterapeucie:

  • Słyszalny trzask podczas urazu
  • Pojawienie się obrzęku i wysięku
  • Ból podczas próby obciążenia oraz uczucie zablokowania stawu
  • Po kilku dniach od wystąpienia urazu i zmniejszenia się wysięku, uczucie niestabilności kończyny

Badanie fizjoterapeutyczne uszkodzenia ACL

Badanie przedmiotowe obejmuje oglądanie i ocenę stawu przez terapeutę i uzależnione jest od bólu oraz napięcia mięśniowego u poszkodowanego. Fizjoterapeuta po przeprowadzeniu obszernego wywiadu i oglądnięciu kolana, powinien wykonać szereg testów potwierdzających lub też różnicujących ocenę sytuacji. Do oceny uszkodzenia więzadła krzyżowego służy:

  • Test Lachmana
  • Test szuflady przedniej
  • Pivot Shift Test

Fizjoterapeuta, aby wykluczyć inne urazy w obrębie stawu, może również wykonać inne testy różnicujące. Ważnym elementem badania jest ocena palpacyjna.

Dodatkowym badaniem, które może potwierdzić zerwanie ACL lub wykluczyć dodatkowo złamania awulsyjne, może być diagnostyka obrazowa:

  • RTG
  • MRI
  • Artroskopia

Leczenie i rehabilitacja uszkodzenia ACL

Do najczęściej zadawanych pytań dotyczących uszkodzeń ACL są te dotyczące operacji i rekonstrukcji. Również zdania wśród specjalistów są tu podzielone. Uzależnione jest to od wielu czynników,do których wchodzą: czas od wystąpienia urazu, wiek i styl życia pacjenta, czy stopień uszkodzenia.

Pamiętajmy, że każdy przypadek jest inny, dlatego lekarz z fizjoterapeutą powinni podejść indywidualnie do każdego z nas. Aby odpowiednio podjąć decyzję, powinniśmy skonsultować nasz przypadek ze specjalistą.

Ogólnie zaleca się:

  • Dla osób o wysokich ambicjach aktywności fizycznej leczenie operacyjne polegające na rekonstrukcji więzadła,
  • Dla osób ze zwyrodnieniem stawów kolanowych minimalnymi ambicjami sportowymi i bez cech niestabilności stawu kolanowego leczenie zachowawcze i fizjoterapię.

Gdy decydujemy się na rekonstrukcję, operacja powinna odbyć się jak najszybciej po wystąpieniu urazu. Zszycie uszkodzonego więzadła jest nieskuteczne. Aktualnie, najczęściej stosuje się przeszczepy ze ścięgien mięśnia półścięgnistego i smukłego.

Pamiętajmy,  że rehabilitacja przedoperacyjna jest tak samo ważna, jak ta pooperacyjna. Czas w którym oczekujemy na zaplanowany zabieg, wykorzystajmy na przygotowanie mięśni i prawidłową naukę ćwiczeń, która skróci czas rekonwalescencji oraz pomoże nam sprawnie przebyć rehabilitację.

Rehabilitacja przedoperacyjna powinna opierać się na:

  • Osiągnięciu maksymalnego ruchu zgięcia i wyprostu w stawie kolanowym
  • Zredukowaniu obrzęku
  • Zapobieganiu zanikom mięśniowym oraz wzmacnianie odpowiednich grup mięśniowych
  • Prawidłowej nauce wykonywania ćwiczeń pooperacyjnych
  • Prawidłowego poruszania się o kulach i obciążania kończyn

Jeżeli podejmiemy decyzję o nie poddawaniu się zabiegowi rekonstrukcji, najważniejszym elementem pozwalającym nam na powrót do pełni sprawności jest odpowiednio poprowadzona rehabilitacja.

Rehabilitacja pooperacyjna:

  • Uzyskanie pełnego zakresu ruchu
  • Zmniejszenie obrzęku pooperacyjnego
  • Trening czynnościowy
  • Terapia blizny
  • Ćwiczenia rozciągające
  • Ćwiczenia propriocepcji i równoważne
  • Fizykoterapia – elektrostymulacja, krioterapia

Treści z serwisu fizjoterapeutaradzi.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy użytkownikiem serwisu a jego lekarzem, fizjoterapeutą czy osteopatą. Serwis ma z założenia charakter informacyjno-edukacyjny co przyczynia się do poszerzenia świadomości
i wiedzy pacjenta, i pozwala dokonać wyboru, które sam, suwerennie podejmuję. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, zawartych w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z osobą specjalizująca się w danej dziedzinie. Administratorzy nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających
z wykorzystania informacji zawartych w serwisie, z pominięciem i nie przestrzeganiem procedur medycznych w tym badań (przedmiotowego/podmiotowego, diagnostyki, stworzenia planu
terapii itp.)

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Sprawdź też...

naderwanie mięśnia czworogłowego
Dolegliwości bólowe
Tomasz Łukawski

Naderwanie mięśnia czworogłowego uda

Mięsień czworogłowy uda, ze względu na obszerność budowy i siły które musi przenosić jest narażony na duże przeciążenia, co prowadzi do wielu mikrourazów i dużych uszkodzeń.

Read More »
blizna
Blog
Łukasz Birycki

Pieprzyk powodem operacji kolana

Tak jak wspomniałem na mediach społecznościowych, wpisy te będą opisami najciekawszych przypadkówpacjentów z jakimi miałem styczność. O tym, które się tu znalazły nie decyduje ich trudność czy złożoność, ale satysfakcja z ich wyleczenia dzięki której

Read More »
ostroga piętowa
Dolegliwości bólowe
David Nachman

Ostroga piętowa: spojrzenie praktyczne

Niejeden fizjoterapeuta słyszy na wstępie to hasło z ust pacjenta, który przychodzi do niego z bólem podeszwowej części pięty. Czy ostroga piętowa musi skazywać pacjenta na ból? Okazuje się, że niekoniecznie.

Read More »
palec trzaskający
Dolegliwości bólowe
David Nachman

Palec trzaskający

Dolegliwości wynikające z tej przypadłości nie będą dotyczyły młodych osób. Badania mówią, że najwięcej pacjentów z „palcem trzaskającym” będzie po 40. roku życia. Przypadłość ta pewnymi cechami przypomina opisaną już wcześniej chorobę Dupuytrena.

Read More »
ból kręgosłupa
Blog
Łukasz Birycki

5 lat bólu wyleczone w 3 minuty

Pacjentka 40 letnia pacjentka zgłosiła się celem podjęcia długotrwałej współpracy w formie treningów personalnych. Jej celem było odkręcenie tego, jak jej ciało zaadaptowało się do długotrwałej pozycji siedzącej, ale głównym motywatorem był ból pleców. Był

Read More »

Sprawdź też...

ból kręgosłupa
Blog
Łukasz Birycki

5 lat bólu wyleczone w 3 minuty

Pacjentka 40 letnia pacjentka zgłosiła się celem podjęcia długotrwałej współpracy w formie treningów personalnych. Jej celem było odkręcenie tego, jak jej ciało zaadaptowało się do długotrwałej pozycji siedzącej, ale głównym motywatorem był ból pleców. Był

Read More »
przewlekły ból kości krzyżowej
Dolegliwości bólowe
Dominik Konieczny

Przewlekły ból w obrębie kości krzyżowej

Stopniowo nasilające się dolegliwości w obrębie kości krzyżowej oraz pośladków mogą wynikać z nieprawidłowych napięć mięśniowo- powięziowych kończyn dolnych. Niedoleczone dysfunkcje kolana, stawu skokowego czy biodra, mają ogromny wpływ na odcinek krzyżowy kręgosłupa.

Read More »
układ limfatyczny
Dolegliwości bólowe
Tomasz Łukawski

Problemy neurologiczne w obrębie uda

W obrębie uda zlokalizowane są liczne struktury neurologiczne które mogą ulec miejscowej degeneracji lub mogą przejawiać zaburzenie wynikające z innej części ciała jak np. odc. lędźwiowo-krzyżowy kręgosłupa.

Read More »
choroba de quervain'a
Dolegliwości bólowe
Bartłomiej Biedroń

Choroba de Quervain’a

Jak często używamy naszych dłoni i jak bardzo nie doceniamy wykonywania łatwych czynności jak pisanie na telefonie czy wycinanie czegoś nożyczkami, dostrzegamy dopiero gdy pojawiają się dysfunkcję w obrębie ręki lub samego nadgarstka. Jedną z takich dysfunkcji jest choroba de Quervain’a.

Read More »
zwichnięcie biodra
Biodro
David Nachman

Zwichnięcie stawu biodrowego

Problemy bólowe w obrębie stawu biodrowego mogą objawiać się w różny sposób, o różnej charakterystyce i lokalizacji. Jednak ból wynikający ze zwichnięcia stawu biodrowego będzie nagły, tępy, paraliżujący, a co najistotniejsze będzie występował po wypadkach, najczęściej komunikacyjnych.

Read More »