Zespół mięśnia gruszkowatego

Anatomia

Mięsień gruszkowaty przyczepia się do powierzchni brzusznej kości krzyżowej oraz do więzadła krzyżowo-biodrowego. Dalszy przyczep znajduje się na krętarzu większym kości biodrowej, czyli wyczuwalnej struktury kostnej z boku biodra.

Mięsień ten posiada funkcję rotacji zewnętrznej w biodrze oraz pełni istotną rolę w kontroli ruchowej biodra, gdyż posiada wiele tzw. receptorów czucia głębokiego.

Jego przebieg jest mocno powiązany z nerwem kulszowym. Pod mięśniem w otworze podgruszkowym przebiega nerw kulszowy. Wzmożone napięcie mięśnia gruszkowatego może  podrażniać nerw. Unerwiany jest z odcinka krzyżowego kręgosłupa z poziom S1-S2. Z tego poziomu wychodzi również nerw kulszowy, a konkretniej z segmentów L5-S3.  Poprzez bliskie sąsiedztwo, a także unerwienie, mięsień gruszkowaty i nerw kulszowy wzajemnie mogą na siebie wpływać, imitując objawy rwy kulszowej.

Przyczyny zespołu mięśnia gruszkowatego

Stopniowo kumulujące się napięcia w obrębie mięśnia gruszkowatego, mogą spowodować w akcie buntu jego odruchowe skrócenie podczas nagłego, szybkiego ruchu np. przy podnoszeniu czegoś z podłoża. Skutkuje to bólem po bocznej stronie kości krzyżowej w okolicach pośladka, a nawet schodzącym do tyłu uda.

Skrócenie mięśnia, często powoduje podrażnienie, zaciśnięcie nerwu kulszowego, który przechodzi w pobliżu. Tym faktem można wytłumaczyć występujące promieniowanie do nogi.

Sama kumulacja napięciowa w mięśniu gruszkowatym może wynikać z dysfunkcji w obrębie mięśni miednicy, kości krzyżowej, czy kręgosłupa lędźwiowego. Przodopochylenie miednicy i wiążące się z nim zwiększenie lordozy lędźwiowej, będzie generowało napięcia w obrębie mięśni pośladkowych, w tym mięśnia gruszkowatego.

Kiedy miednica jest zrotowana ku przodowi, biodra ustawiają się w rotacji wewnętrznej. Ułożenie to wyhamowuje pracę mięśnia gruszkowatego i powoduje najczęściej przewlekłe patologiczne napięcie.  

Niekorzystne ułożenie miednicy wynika zazwyczaj ze skrócenia mięśnia biodrowo-lędźwiowego, przebiegającego od strony przedniej miednicy, a także z nieprawidłowych napięć trzewnych oraz mięśni dna miednicy.

Objawy zespołu mięśnia gruszkowatego

Dolegliwości spowodowane tą dysfunkcja do złudzenia mogą przypominać rwę kulszową. W wyniku zespołu mięśnia gruszkowatego może pojawić się:

  • ból pośladka, nasilający się w trakcie zgięcia kręgosłupa
  • ból promieniujący do tylnej bądź tylno-bocznej części nogi
  • objawy neurologiczne: drętwienia, mrowienia, parestezje

Opisane dolegliwości mogą dotyczyć dyskopatii na poziomie L5- S1, lecz nie zawsze tak się dzieje. Główną różnicą pomiędzy dyskopatyczną rwą kulszową a zespołem mięśnia gruszkowatego, będzie możliwość odtworzenia bólu poprzez nacisk na mięsień.

Leczenie zespołu mięśnia gruszkowatego

Choć dolegliwości do złudzenia mogą przypominać te pochodzące od rwy kulszowej, terapeuci często dość szybko rozwiązują problem. Praca fizjoterapeuty, osteopaty jest niezbędna do usunięcia patologicznych napięć tkankowych i bólu.

Podczas wizyty terapeuta usunie problem lokalny, poprzez terapię manualną rozluźni mięsień gruszkowaty wraz z jego powięzią i sąsiadującymi tkankami. Zredukowanie napięcia powinno dać dużą ulgę, lecz aby sytuacja się nie powtarzała w przyszłości, należy usunąć restrykcje, które doprowadziły do obciążenia mięśni pośladkowych.  Przegląd ciała, będzie obejmował wgląd w kręgosłup lędźwiowy, ustawienie miednicy oraz wpływ tkanek miękkich i narządów na jej ustawienie i funkcje.

Problem może wynikać również z tzw. dysfunkcji wstępującej. Jeśli w przeszłości wystąpił uraz w kończynie dolnej np. w kolanie czy stawie skokowym lub jeśli ból jest aktywny cały czas, zachodzi prawdopodobieństwo kompensacyjnej dysfunkcji w obrębie mięśni pośladkowych. Kompensacyjnie to znaczy, że ciało przystosowuje się do złego funkcjonowania i obciąża niekorzystnie inne rejony aby utrzymać swoją funkcjonalność. Istotne wówczas dla leczenia będzie zajęcie się starym, bądź obecnym problemem kończyny dolnej, aktywnie wpływającym na dolegliwości wyżej.

Treści z serwisu fizjoterapeutaradzi.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy użytkownikiem serwisu a jego lekarzem, fizjoterapeutą czy osteopatą. Serwis ma z założenia charakter informacyjno-edukacyjny co przyczynia się do poszerzenia świadomości
i wiedzy pacjenta, i pozwala dokonać wyboru, które sam, suwerennie podejmuję. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, zawartych w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z osobą specjalizująca się w danej dziedzinie. Administratorzy nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających
z wykorzystania informacji zawartych w serwisie, z pominięciem i nie przestrzeganiem procedur medycznych w tym badań (przedmiotowego/podmiotowego, diagnostyki, stworzenia planu
terapii itp.)

Dominik Konieczny

Dominik Konieczny

Absolwent Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Krakowskiej Wyższej Szkoły Promocji Zdrowia. Student Medycyny Osteopatycznej na Still Academy of Osteopathy. Uczestnik wielu szkoleń z zakresu fizjoterapii i osteopatii m.in. Terapii Cranio-Sacralnej Upledgera, Osteopatycznej diagnostyki i leczenia narządów trzewnych, kręgosłupa, stawów obwodowych. Przez wiele lat związany z Centrum Zdrowia Biegacza. W terapii stosuje zintegrowane podejście do leczenia człowieka, które opiera się na wykorzystaniu wiedzy z zakresu fizjologii, anatomii oraz psychologii, jak również na szerokiej obserwacji ciała, jako największej i najmądrzejszej "encyklopedii" wiedzy o człowieku. Ciągle poszerza swoje możliwości terapeutyczne poprzez zdobywanie wiedzy zarówno na szkoleniach oraz z książek. W leczeniu pacjentów wykorzystuje różne podejścia terapeutyczne. W przeszłości uprawiał lekkoatletykę- rzut oszczepem. Prywatnie lubi uprawiać sport oraz interesuje się psychologią, rozwojem duchowym.

Zobacz inne nasze wpisy