Zespół przeciążeniowy przyśrodkowej części piszczeli – Shin splints

Anatomia

Kość piszczelowa otoczona jest cienką błoną, która ją odżywia. Błona ta nazywana jest okostną. Ze względu na swoje bogate unaczynienie oraz unerwienie jest to jeden z najbardziej czułych regionów w obrębie podudzia.

Spoglądając bliżej na anatomię regionu, zauważyć można, iż w obrębie najczęstszego występowania objawów, blisko brzegu kości piszczelowej przebiegają ścięgna ważnych mięśni. Są to:

  • M. piszczelowy tylny
  • M. Zginacz długi palców

Powierzchownie mięśnie te przykryte są przez duży m. płaszczkowaty, który również przebiega blisko przyśrodkowej części piszczeli.

Z klinicznego punktu widzenia istotne jest również zwrócenie uwagi na 3 przedziały powięziowe, które zawierają w sobie poszczególne tkanki podudzia. Są to:

  • Przedział tylny
  • Przedział boczny
  • Przedział przyśrodkowy

Jeżeli chodzi o zaopatrzenie nerwowe oraz naczyniowe, kość piszczelowa unerwiona jest przez gałęzie nerwu piszczelowego (odgałęzienia nerwu kulszowego), natomiast zaopatrzenie naczyniowe pochodzi z odgałęzień tętnicy piszczelowej tylnej. Obie te struktury przebiegają w bliskim sąsiedztwie wyżej opisanych mięśni oraz powięzi.

Możliwe przyczyny bólu przyśrodkowej części piszczeli

Bezpośrednią przyczyną bólu najczęściej jest pojawiające się w wyniku długotrwałego przeciążenia zapalenie okostnej. Spowodowane może to być między innymi następującymi czynnikami:

  • Zbyt intensywny trening
  • Zaburzenie odżywienia kości piszczelowej
  • Zaburzenie odpływu płynu z obrębu podudzia
  • Zwiększone napięcie m. łydki
  • Nieprawidłowe obuwie
  • Nieprawidłowa biomechanika stopy
  • Zwiększenie napięcia przedziałów powięziowych

Objawy oraz diagnostyka bólu przyśrodkowej części piszczeli

W celu prawidłowego zdiagnozowania przyczyny dolegliwości terapeuta przeprowadza dokładny wywiad oraz badanie funkcjonalne. Doświadczenie kliniczne pokazuje, iż pacjenci najczęściej zgłaszają następujące objawy:

  • Ból narasta w czasie, bez wyraźnego początku
  • Ból obejmuje przyśrodkową część piszczeli; w mniejszej ilości przypadków pojawia się w części przedniej
  • Ból najsilniejszy jest na początku treningu oraz po dłuższym bezruchu; w czasie aktywności spada, by przybrać znowu na sile po jej zakończeniu

Terapeuta na podstawie zebranego wywiadu przystępuje do badania funkcjonalnego oraz palpacyjnego, które w precyzyjny sposób pozwala określić przyczynę problemu oraz dobrać odpowiednią terapię. W celu potwierdzenia diagnozy oraz wykonania diagnostyki różnicowej można posiłkować się badaniami obrazowymi, takimi jak RTG, USG czy MRI. Doświadczenie kliniczne pokazuje, iż za pojawienie się dolegliwości najczęściej odpowiadają następujące dysfunkcje:

  • Zwiększone ciśnienie przedziałów powięziowych oraz powięzi podudzia, wpływające na zaburzenie odpływu płynu z ubocznymi produktami przemiany materii;
  • Zwiększone ciśnienie przedziałów powięziowych oraz jam ciała powyżej miejsca występowania dolegliwości;
  • Zaburzenia trzewne, napięciowe dysfunkcje otrzewnej czy też wątroby;
  • Zaburzenie biomechaniki stopy, szczególnie zwiększona koślawość.

Możliwe leczenie bólu przyśrodkowej części piszczeli

Ze względu na przeciążeniowy charakter dolegliwości najważniejszy w leczeniu jest odpoczynek oraz zmniejszenie obciążeń treningowych!

Terapeuta na podstawie badania może przystąpić o odpowiedniego leczenia. W zależności od przyczyny może użyć następujących podejść terapeutycznych:

  • Terapia powięziowa, szczególnie, gdy zapalenie spowodowane jest zwiększeniem gęstości tkanki powięziowej;
  • Igłoterapia sucha lub akupunktura w celu dezaktywacji punktów spustowych i zniesienia bólu;
  • Korekcja nieprawidłowych wzorców biomechanicznych;
  • Zmiana obuwia;
  • Terapia wisceralna: gdy problem dotyczy narządów jamy brzusznej;
  • Ćwiczenia rozciągające oraz oporowe, szczególnie zwiększające tolerancję na obciążenie oraz poprawiające zakres ruchu;
  • Lokalnie można wspomagać wyciszenie stanu zapalnego fizykoterapią, jak np. Laserem wysokoenergetycznym.

Ciekawi Cię leczenie konkretnego przypadku? Zajrzyj na naszego bloga, gdzie opisujemy leczenie poszczególnych dolegliwości!

Diagnostyka różnicowa bólu przyśrodkowej części piszczeli

  • Złamanie zmęczeniowe kości piszczelowej
  • Zapalenie pochewek ścięgien mięśni zginaczy
  • Uwięźnięcie tętnicy podkolanowej

Bibliografia

  1. Peter Brukner, Karim Khan. Kliniczna medycyna sportowa. DB Publishing, Warszawa 2012.
  2. Galbraith RM, Lavallee ME. Medial tibial stress syndrome: conservative treatment options. Curr Rev Musculoskelet Med. 2009;2(3):127–133. Published 2009 Oct 7. doi:10.1007/s12178-009-9055-6
  3. Moen, M.H., Tol, J.L., Weir, A. et al. Medial Tibial Stress Syndrome. Sports Med 39, 523–546 (2009).
Dominik Tabor

Dominik Tabor

Magister fizjoterapii, założyciel praktyki Fizjoterapia Tabor oraz witryny Fizjoterapeutaradzi.pl. Absolwent Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz AWF Kraków. Student medycyny osteopatycznej w Still Academy of Osteopathy. Uczestnik wielu szkoleń w kraju i za granicą. Specjalizuje się głównie w medycynie manualnej. Podstawą jego podejścia do pacjenta jest globalne spojrzenie na ciało oraz wnikliwe badanie, pozwalające dokładnie ocenić przyczynę zaburzenia. Doświadczony sportowiec, nieprzerwanie od 2008 roku - zdobywca kilku medali Mistrzostw Polski w lekkiej atletyce i biegach przełajowych. Prywatnie miłośnik gry na gitarze oraz sportu.

Zobacz inne nasze wpisy