Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych ramienia

Anatomia

Mięsień dwugłowy ramienia jest dużym mięśniem składającym się z dwóch brzuśców. Jego głowa (brzusiec) długa ma przyczep na guzku nadpanewkowym łopatki, a głowa krótka na wyrostku kruczym łopatki. Oba brzuśce zbiegają się przy końcu dalszym kości ramiennej, aby połączyć się we wspólny przyczep na guzowatości kości promieniowej i odchodzące od niego rozcięgno, dodatkowo wzmacniające ścięgno.

Mięsień ramienny jest głęboko położonym mięśniem składającym się z dwóch głów, łączącym przednią część kości ramiennej z guzowatością kości łokciowej.

Mięsień ramienno-promieniowy jest mięśniem łączącym brzeg kości ramiennej z wyrostkiem rylcowatym kości promieniowej.

Powięź umożliwia swobodne poruszanie się poszczególnych brzuśców mięśniowych względem siebie, kości, skóry, naczyń krwionośnych oraz nerwów. Dzięki sprawnemu jej działaniu możemy poruszać swobodnie całym ramieniem w różnych kierunkach, a krew i impulsy nerwowe trafiają do mięśni niezależnie od pozycji ramienia. Powięź jest odpowiedzialna za przenoszenie dużej części obciążeń oraz za koordynację ruchu całego organizmu poprzez bogate unerwienie oraz łączenie mięśni w tzw. łańcuchy powięziowe. W pewnych sytuacjach może dojść do densyfikacji (zgrubienia) powięzi mającej docelowo ułatwiać ruch pomiędzy przedstawionymi mięśniami. Wtedy to dochodzi do zaburzenia ślizgu pomiędzy poszczególnymi brzuścami, co może prowokować dolegliwości.

Przyczyny zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych

W naczyniach włośniczkowych panuje ciśnienie 25 mm Hg, natomiast w żyłkach odbierających z nich krew jest to już 16 mm Hg. Różnica ta umożliwia swobodny przepływ krwi z naczyń włosowatych do żył. W przypadku zwiększonego ciśnienia w obrębie żył spowodowanego ciasnotą powięziową swobodny przepływ krwi jest utrudniony. Krew zatrzymuje się w naczyniach włosowatych, co uniemożliwia krwi tętniczej dotarcie do mięśni i nerwów. Mięśnie nie są one w stanie otrzymać wystarczającej ilości tlenu z krwi co powoduje ich ból i męczliwość.

Postać ostra zespołów powięziowych może być wynikiem stłuczenia, złamania kości ramienia, prób ich wielokrotnej repozycji, powstania rany w wyniku bezpośredniego urazu, zbyt ciasnego zszycia rany, uszkodzenia dużego naczynia (krwiak lub zakrzep), poparzeń lub ukąszeń.

Postać przewlekła ma przyczynę w bliznach, zbyt ciasnych lub zbyt długo noszonych opatrunkach i przewlekłych przeciążeniach, szczególnie u osób trenujących siłowo. Poprzez błąd treningowy polegający na treningu ruchu zgięcia w stawie łokciowym jedynie w jednej płaszczyźnie, powięź może próbować dostosować się do panujących warunków. Ogranicza wtedy ruch powięzi w innych kierunkach i pogrubia ją, aby usprawnić trenowany ruch. Problem ten dotyczy przeważnie osób młodych, o dużej masie mięśniowej. Wraz z wiekiem elastyczność mięśni oraz powięzi rośnie z uwagi na ich zmniejszającą się sprężystość. Wynika z tego mniejsze wypełnienie przedziałów powięziowych, a więc wystąpienie ciasnoty jest mniej prawdopodobne.

Objawy zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych

  1. Najczęstszym i pierwszym objawem jest rozpierający ból w przedramieniu pojawiający się w czasie aktywności fizycznej, znikający po zaprzestaniu aktywności. Ból oraz osłabienie wymuszają zaprzestanie ruchu mimo zapasu energetycznego.
  2. W przypadku objawów zbyt silnych jak na zaistniały uraz należy podejrzewać ostrą formę ciasnoty powięziowej.
  3. Przez zaburzenia ukrwienia nerwów mogą powstać obszary zmniejszonego czucia lub parestezje takie jak uczucie igiełek, mrowienia lub cierpnięcia.
  4. Prowokujące będzie rozciąganie ciasnego przedziału.
  5. W wyniku długo utrzymującej się ciasnoty może powstać wyczuwalny obrzęk, a skóra stać się cienka, blada i błyszcząca. W późnej fazie skóra może stać się sina i pojawić się mogą na niej pęcherze.
  6. Tkanka w obrębie ciasnego przedziału może stać się twarda w odczuciu, co można stwierdzić w badaniu palpacyjnym.
  7. W wyniku ucisku na naczynia tętno na obwodzie może być słabo wyczuwalne, bądź może nawet zniknąć.
  8. Słabsze ukrwienie może sprawiać, że temperatura kończyny może być wyczuwalnie niższa.
  9. Podwyższone ciśnienie krwi.

Niektóre z przytoczonych objawów pojawiają się późno lub mogą nie pojawić się wcale.

Następstwa

Długo nie leczone ciasnoty przedziałów powięziowych prowadzą do porażeń nerwów obwodowych, przykurczów niedokrwiennych, powstania tkanki bliznowatej oraz jałowych martwic.

Diagnostyka zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych

Charakter objawów opisywanych przez pacjenta, oglądanie oraz badanie przedmiotowe w zupełności wystarczają aby stwierdzić tę jednostkę. W celu obiektywnego potwierdzenia diagnozy można zastosować:

  1. Bezpośredni pomiar ciśnienia w przedziale powięziowym za pomocą manometru. Za górną granicę ciśnienia w powięzi uznaje się 20 mm Hg,
  2. Eektromiografię (EMG) – w celu oceny pracy nerwów obwodowych,
  3. Ultrasonografię (USG) – łatwo dostępna metoda, ale z małą swoistością w tej jednostce,
  4. Scyntygrafię
  5. Tomografię emisyjną pojedynczych fotonów (SPECT 201Tl) – metoda precyzyjna, lecz trudno dostępna,
  6. Flebografię – bardzo przydatna w różnicowaniu przewlekłego ZCPP, natomiast w rozpoznawaniu OZCPP znajduje niewielkie zastosowanie.

Leczenie zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych

Celem leczenia jest obniżenie ciśnienia w przedziałach powięziowych do 30 mm Hg, lub w przypadku formy przewlekłej redukacja objawów.

Leczenie ostrego zespołu ciasnoty powięziowej obejmuje usunięcie przyczyny kompresji np. gips, fasciotomię (operacyjne przecięcie powięzi) oraz przebywanie w komorze hiperbarycznej mającej zwiększyć podaż tlenu do tkanek.

Po ustabilizowaniu pacjenta stosuje się fizjoterapię. Manualne rozpracowanie powięzi technikami z terapii tkanek miękkich lub terapią narzędziową oraz ćwiczenia czynne i bierne powinny ułatwić ślizg tkanek względem siebie. Nie zaleca się stosowania zimnych okładów, uciskania oraz unoszenia kończyny ponad poziom serca. Zmniejsza to objętość krwi, a co za tym idzie ciśnienia w naczyniach tętniczych w ciasnym przedziale, co jeszcze bardziej utrudnia przepływ krwi.

Bibliografia

  1. Kirzynka G., Słowiński K. Diagnostyka i leczenie ostrego zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych. Chirurgia po Dyplomie 2013; 8(3): 38-44.
  2. Szmidt J. Podstawy chirurgii. Medycyna Praktyczna, Kraków 2004, tom I: 687-688, 729 i 754, tom II: 145-146.
  3. Timothy F. C. Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych. Medycyna Praktyczna 2005;5(63):67-74. 4.
  4. S. B. Brotzman, K. E. Wilk. Rehabilitacja ortopedyczna Tom II. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocaław 2009.

Treści z serwisu fizjoterapeutaradzi.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy użytkownikiem serwisu a jego lekarzem, fizjoterapeutą czy osteopatą. Serwis ma z założenia charakter informacyjno-edukacyjny co przyczynia się do poszerzenia świadomości
i wiedzy pacjenta, i pozwala dokonać wyboru, które sam, suwerennie podejmuję. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, zawartych w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z osobą specjalizująca się w danej dziedzinie. Administratorzy nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających
z wykorzystania informacji zawartych w serwisie, z pominięciem i nie przestrzeganiem procedur medycznych w tym badań (przedmiotowego/podmiotowego, diagnostyki, stworzenia planu
terapii itp.)

Łukasz Birycki

Łukasz Birycki

Hej! Nazywam się Łukasz Birycki i jestem absolwentem fizjoterapii na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku i Uniwersytecie Jagiellońskim. Cały czas dokształcam się w kierunku fizjoterapii sportowej i ortopedycznej. Na moim koncie są takie szkolenia jak Cyriax, MTG, FDM, terapia punktów spustowych, a ze strony bardziej sportowej szkolenie trenera personalnego wykonane w Europejskim Centrum Sportu, kurs treningu funkcjonalnego, treningu kettlbel, zdrowego kręgosłupa oraz instruktora Pilatesu. Moją pasją jest sport i mam niezwykłe szczęście mogąc połączyć to z moją pracą. Osobiście zajmowałem się treningiem sylwetkowym oraz boksem, a aktualnie szukam swojej drogi w gimnastyce. Wiedzy szukam u mądrzejszych i poszerzam ją o własną praktykę i obserwację. Mam nadzieje, że to co znajdziesz w artykułach okaże Ci się pomocne i stanie się cennym kawałkiem wiedzy o ludzkim ciele, a więc także o Tobie samym. Miłej lektury!

Zobacz inne nasze wpisy